Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της πιο πρόσφατης έρευνας της Focus Bari, “Focus On Tech Life Tips“, που αναλύει στοιχεία για δεύτερο εξάμηνο του 2024, υπάρχει αξιοσημείωτη αύξηση των online χρηστών άνω των 55 ετών, ενώ οι γυναίκες κυριαρχούν στις online αγορές.
Τα βασικά ευρήματα της πρόσφατης έρευνας, είναι:
• Αξιοσημείωτη αύξηση των χρηστών ηλικίας 55+ στο διαδίκτυο, με σχεδόν όλους τους Έλληνες να συνδέονται καθημερινά μέσω smartphone. • Η δημιουργία περιεχομένου μέσω κινητού αποτελεί καθημερινή συνήθεια: Τρεις στους πέντε Έλληνες χρησιμοποιούν το κινητό τους καθημερινά για να τραβούν φωτογραφίες, ενώ πάνω από δύο στους πέντε δημιουργούν βίντεο. • Οι γυναίκες “κυριαρχούν” στις online αγορές και απογειώνουν τα social media. • Οι influencers και οι διασημότητες αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη επιρροή στην αγοραστική συμπεριφορά των Ελλήνων, με τη νεότερη γενιά να επηρεάζεται περισσότερο.
Οι πιο δημοφιλείς κατηγορίες προϊόντωνκαι υπηρεσιών που αγοράστηκαν online το τελευταίο εξάμηνο του 2024, ήταν:
• Ρούχα, με ποσοστό 40% • Παπούτσια, με ποσοστό 31% • Καλλυντικά, με ποσοστό 24% • Ηλεκτρονικά είδη, με ποσοστό 23% • Ξενοδοχεία / διαμονή, με ποσοστό 23%
Στην εμπροσθοφυλακή της Ευρώπης στην τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει η Ελλάδα, η οποία μέσα από μια επένδυση €30 εκατ. θα αποκτήσει ένα από τα πρώτα επτά εργοστάσια Τεχνητής Νοημοσύνης επί ευρωπαϊκού εδάφους. Ο “Pharos”, η ελληνική πρόταση για τα AI Factories που καθιστά την Αθήνα μία από τις επτά ευρωπαϊκές πόλεις, που θα αποκτήσει “εργοστάσιο” τεχνητής νοημοσύνης, μπαίνει πλέον σε τροχιά υλοποίησης.
Σημειωτέον, τα πρώτα AI Factories, εκτός από την Ελλάδα, εγκαθίστανται στη Βαρκελώνη, την Μπολόνια, το Καϊάνι στη Φινλανδία, το Μπίσεν στο Λουξεμβούργο, το Λινκόπινγκ στη Σουηδία και τη Στουτγάρδη. Στο μεταξύ, άλλα έξι εργοστάσια ΑΙ θα έρθουν να προστεθούν στα επτά πρώτα: Αυστρία, Βουλγαρία, Γαλλία, Γερμανία, Πολωνία και Σλοβενία είναι οι χώρες, που θα φιλοξενήσουν τα επόμενα επτά εργοστάσια τεχνητής νοημοσύνης.
Ορόσημο για την Ελλάδα να φιλοξενήσει ένα από τα επτά πρώτα ΑΙ Factories της Ευρώπης
Το έργο για τον “Pharos” συνδέεται με την κατασκευή του εθνικού υπερυπολογιστή “Δαίδαλου”, έργο του Ταμείου Ανάκαμψης, που θα εγκατασταθεί στο νέο Κέντρο Δεδομένων στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου. Το ελληνικό AI Factory θα λειτουργεί ως “one-stop-shop”, ώστε επιχειρήσεις και οργανισμοί να αποκτήσουν υποστήριξη στην ανάπτυξη εφαρμογών ΑΙ σε τρεις άξονες: Υγεία, Βιωσιμότητα, Γλώσσα-Πολιτισμός.
Ο προϋπολογισμός του ελληνικού ΑΙ Factory καλύπτεται κατά €15 εκατ. από εθνική χρηματοδότηση, ενώ το υπόλοιπο θα προέλθει από χρηματοδότηση μέσω του EuroHPC JU, που είναι υπεύθυνο για τις υπερυπολογιστικές υποδομές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Την πρόταση για τον “Pharos” συντονίζει το ΕΔΥΤΕ, ο φορέας του Υπουργείου που έχει την ευθύνη για την ανάπτυξη και λειτουργία του υπερυπολογιστή “Δαίδαλου”, ενώ καθοριστικό ρόλο θα έχουν το Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών “Δημόκριτος” που θα αποτελέσει την έδρα του AI Factory, το Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο και το Ερευνητικό Κέντρο “Αθηνά”.
Κάτι μεγάλο
“Κάτι καινούργιο, μεγάλο και ιδιαίτερα αισιόδοξο για την καινοτόμο πορεία της χώρας ξεκινά. Ο Pharosδεν είναι απλώς ένα έργο υποδομής, αλλά μια γέφυρα για το μέλλον, που προοιωνίζει τη νέα εποχή της τεχνολογίας στην Ελλάδα και την Ευρώπη”, ανέφερε ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, σε ειδική εκδήλωση για την έναρξη υλοποίησης του ελληνικού ΑΙ εργοστασίου.
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά στοιχεία του έργου είναι ο νέος υπερυπολογιστής “ΔΑΙΔΑΛΟΣ”, που θα λειτουργήσει ως η κεντρική υπολογιστική πλατφόρμα του AI Factory. Με συνολική υπολογιστική ισχύ 89 Pflops, θα παρέχει τη δυνατότητα σε φορείς και επιχειρήσεις να αξιοποιήσουν την τεχνητή νοημοσύνη για την ανάπτυξη εφαρμογών υψηλής ακρίβειας και απόδοσης.
Για παράδειγμα, ερευνητικοί φορείς θα μπορούν να χρησιμοποιούν τα δεδομένα που συγκεντρώνονται και ανωνυμοποιούνται για την ανάπτυξη εξατομικευμένων ιατρικών εφαρμογών, ενώ νεοφυείς επιχειρήσεις θα αξιοποιούν τα εργαλεία του “Pharos” για τη δημιουργία ψηφιακών βοηθών, που θα διευκολύνουν τις διοικητικές διαδικασίες ή θα εξυπηρετούν άτομα με αναπηρίες. Αξιοσημείωτο είναι ότι μικρομεσαίες επιχειρήσεις θα μπορέσουν να αναλύσουν δορυφορικά δεδομένα για την πρόβλεψη φυσικών καταστροφών ή την αποτελεσματική διαχείριση φυσικών πόρων.
Η υλοποίηση του έργου “Pharos” προγραμματίζεται να διαρκέσει 36 μήνες και στόχος είναι να δημιουργηθούν μακροπρόθεσμα ωφέλειες για τη χώρα και την ευρωπαϊκή κοινότητα. Η συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, καθώς και ακαδημαϊκών και ερευνητικών φορέων, είναι το κλειδί για την επιτυχία αυτής της πρωτοβουλίας.
Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης ανέφερε χαρακτηριστικά: “Δεν πρόκειται για κάτι εσωστρεφές προς το δημόσιο, αλλά αντίθετα, στόχος μας είναι το “Pharos” να λειτουργήσει ως παράγοντας εξωστρέφειας. Θέλουμε να αναπτύξουμε λύσεις βασισμένες στην ΤΝ, να δημιουργήσουμε και να αξιοποιήσουμε τις δυνατότητες της τεχνολογίας για την ανάπτυξη της χώρας και να κρατήσουμε το ταλαντούχο ανθρώπινο δυναμικό στην Ελλάδα”.
Τι θα κάνει ο Pharos
Το ελληνικό AI Factory θα παρέχει ένα σύνολο υπηρεσιών, προκειμένου να αποτελέσει το “one-stop-shop” σημείο, όπου επιχειρήσεις και οργανισμοί θα μπορέσουν να αποκτήσουν τεχνογνωσία και υποστήριξη για την ανάπτυξη εφαρμογών ΑΙ, δεδομένα και εργαλεία, ακόμα και υποστήριξη για την επιχειρηματική τους βιωσιμότητα. Αρχικά, θα επικεντρωθεί σε τρεις στρατηγικούς πυλώνες: Υγεία, Βιωσιμότητα (Ενέργεια, Κλιματική Αλλαγή, Περιβάλλον) και Γλώσσα-Πολιτισμός, προκειμένου να ενισχύσει την καινοτομία και να επιφέρει σημαντικά οφέλη για την ελληνική οικονομία και κοινωνία.
Πρακτικά, οι ελληνικές επιχειρήσεις και οι οργανισμοί, αποκτώντας πρόσβαση σε υπερυπολογιστική υποδομή, βελτιστοποιημένη για το ΑΙ, όπως έχει σχεδιαστεί ο “ΔΑΙΔΑΛΟΣ”, θα μπορούν να εκπαιδεύσουν και να αναπτύξουν μεγάλα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης και Generative AI, γλωσσικά (Large Language Models) – με έμφαση στην Ελληνική γλώσσα και πολυτροπικά (Multimodal Models).
Με αυτόν τον τρόπο, θα μπορούν να δημιουργήσουν πρωτότυπα προϊόντα και συστήματα τεχνητής νοημοσύνης στα τρία βασικά πεδία: την υγεία, τη βιωσιμότητα, τη γλώσσα-πολιτισμό. Στην Υγεία θα αναπτυχθούν ανωνυμοποιημένα και έτοιμα για ΑΙ σύνολα δεδομένων υγείας (π.χ. ηλεκτρονικά αρχεία υγείας), που θα χρησιμοποιηθούν για τη βελτίωση της υγειονομικής περίθαλψης, στοχεύοντας στην προγνωστική ανάλυση για χρόνιες ασθένειες και την εξατομίκευση των ασθενών.
Στον Πολιτισμό και τη Γλώσσα, το έργο στοχεύει στην ψηφιοποίηση και διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και της γλώσσας της Ελλάδας μέσω του ΑΙ, ενώ στη Βιωσιμότητα ο Pharos θα υποστηρίξει λύσεις με βάση το ΑΙ στη διαχείριση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και πόρων, αξιοποιώντας την τεχνητή νοημοσύνη για τη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα.
Χρηματοδότηση €1,5 δισ.
Τα Εργοστάσια Τεχνητής Νοημοσύνης είναι μια πρωτοβουλία της ΕΕ, που θα ενισχύσει τις ικανότητες της Ευρώπης στον τομέα του ΑΙ και της υπολογιστικής υψηλών επιδόσεων. Πρόκειται για ένα σημαντικό ορόσημο στην προσπάθεια της Ευρώπης να οικοδομήσει ένα δυναμικό οικοσύστημα για την εκπαίδευση προηγμένων μοντέλων ΑΙ και την ανάπτυξη λύσεων τεχνητής νοημοσύνης.
Τα πρώτα εργοστάσια ΑΙ αντιπροσωπεύουν μια επένδυση ύψους €1,5 δισ., που συνδυάζει εθνική και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Το ήμισυ αυτού του ποσού θα χρηματοδοτηθεί από την ΕΕ, ενώ τα επιλεγμένα εργοστάσια θα φιλοξενηθούν σε κορυφαία ερευνητικά και τεχνολογικά κέντρα στην Ευρώπη.
Στη Βαρκελώνη το “BSC AIF” θα εγκατασταθεί στο Barcelona Supercomputing Centre, στην Μπολόνια το “IT4LIA” θα δημιουργηθεί στο CINECA – Bologna Tecnopolo, στο Καϊάνι της Φινλανδίας ο “LUMI AIF” θα εγκατασταθεί στο CSC, στο Μπίσεν του Λουξεμβούργου ο “Meluxina-AI” στο LuxProvide, στο σουηδικό Λινκόπινγκ ο “MIMER” θα εγκατασταθεί στο Πανεπιστήμιο του Λινκόπινγκ, ενώ στη Στουτγάρδη ο “HammerHAI” στο Πανεπιστήμιο της Στουτγάρδης.
Τα εργοστάσια ΑΙ θα υπερδιπλασιάσουν τη διαθέσιμη υπολογιστική ικανότητα του EuroHPC, καλύπτοντας συγκεκριμένες ανάγκες και ενισχύοντας τις δυνατότητες της Ευρώπης στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. Η ανάπτυξή τους προγραμματίζεται για την περίοδο 2025-2026.
Τις τελευταίες ημέρες μία νέα τάση έχει κατακλύσει το διαδίκτυο: Πρόκειται για εικόνες τύπου anime εμπνευσμένες από το Studio Ghibli και action figures που δημιουργούνται με τη βοήθεια εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ), όπως το “Images for ChatGPT” της OpenAI. Πριν παρασυρθείτε από την τάση, είναι σημαντικό να γνωρίζετε τους κινδύνους ασφαλείας και ιδιωτικότητας που συνδέονται με την κοινοποίηση προσωπικών φωτογραφιών σε πλατφόρμες και εφαρμογές που λειτουργούν με AI. Παρακάτω, η Kaspersky παραθέτει συστάσεις για την προστασία των προσωπικών σας δεδομένων.
Οι τάσεις αυτές βασίζονται κυρίως σε αναρτήσεις φωτογραφιών των χρηστών — συνήθως selfies — σε πλατφόρμες Τεχνητής Νοημοσύνης, οι οποίες τις μετατρέπουν σε πορτρέτα συγκεκριμένου στυλ. Εμπνευσμένα από την εμβληματική αισθητική των ονειρικών εικόνων του Studio Ghibli ή των έντονων χαρακτηριστικών των action figures, τα εργαλεία αυτά χρησιμοποιούν μοντέλα generative AI για να σχεδιάσουν τους χρήστες ως φανταστικούς χαρακτήρες ή ήρωες. Ο χρήστης συνήθως ανεβάζει μία απλή φωτογραφία του εαυτού του, επιλέγει το οπτικό στυλ που επιθυμεί και το AI στη συνέχεια δημιουργεί μία νέα, πλήρως εξατομικευμένη εικόνα. Τα τελικά αποτελέσματα κοινοποιούνται συχνά μαζικά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με hashtags όπως #AIart, #GhibliStyle ή #AIactionfigure να γίνονται δημοφιλή σε πλατφόρμες όπως το Instagram και το TikTok. Σύμφωνα, μάλιστα, με την τελευταία έκθεση της Kaspersky, το 44% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι, όταν παίζουν mini-games ή κάνουν ψυχαγωγικά τεστ, αναρτούν τα αποτελέσματά τους στα social media — μερικές φορές συμπεριλαμβανομένων και φωτογραφιών που σχετίζονται με την εν λόγω τάση.
Τα αποτελέσματα αυτών των εργαλείων μπορεί να είναι οπτικά εντυπωσιακά, αλλά η ευκολία χρήσης τους συχνά αποσπά την προσοχή από τις υποκείμενες απειλές για την κυβερνοασφάλεια. Όταν οι χρήστες ανεβάζουν selfies ή φωτογραφίες σε πλατφόρμες AI για τη δημιουργία εικόνων, μπορεί εν αγνοία τους να δώσουν συγκατάθεση στην πλατφόρμα να διατηρήσει και να επαναχρησιμοποιήσει τις εικόνες τους. Κάθε εικόνα που ανεβαίνει μετατρέπεται σε δεδομένο — δεδομένο που μπορεί να αποθηκευτεί, να αναλυθεί και ενδεχομένως να αξιοποιηθεί κακόβουλα, αν η πλατφόρμα δεν τηρεί ισχυρά πρωτόκολλα ασφαλείας. Οι εικόνες αυτές μπορεί να χρησιμοποιηθούν για περαιτέρω εκπαίδευση των μοντέλων AI ή ακόμα και να συμπεριληφθούν σε δημόσια datasets, εκθέτοντας δυνητικά τα άτομα σε συστήματα αναγνώρισης προσώπου, doxxing ή τεχνολογίες deepfake. Και καθώς πολλές από αυτές τις υπηρεσίες βασίζονται σε υποδομές cloud ή APIs τρίτων, δεν είναι πάντα ξεκάθαρο πού καταλήγουν οι πληροφορίες σας — ή ποιος έχει πρόσβαση σε αυτές.
«Είναι πολύ εύκολο να παρασυρθεί κανείς από τον ενθουσιασμό του να μετατρέψει τον εαυτό του σε έναν χαρακτήρα που δημιουργεί το AI — αλλά αξίζει να σκεφτεί για λίγο πριν ανεβάσει τη φωτογραφία του σε κάποια υπηρεσία Τεχνητής Νοημοσύνης», δηλώνει η Anna Larkina, ειδικός σε θέματα ιδιωτικότητας στην Kaspersky. «Κάθε εικόνα που κοινοποιείται μπορεί να μετατραπεί σε εργαλείο στα χέρια κάποιου άλλου. Οι απατεώνες μπορούν να επαναχρησιμοποιήσουν προσωπικές φωτογραφίες για να μιμηθούν την ταυτότητά σας, να παραπλανήσουν τις επαφές σας ή να δημιουργήσουν πειστικά μηνύματα ηλεκτρονικού «ψαρέματος» (phishing). Κάτι που μοιάζει με αθώα διασκέδαση στο διαδίκτυο μπορεί γρήγορα να εξελιχθεί σε απειλή για την ασφάλειά σας αν τα δεδομένα σας πέσουν σε λάθος χέρια».
Για να παραμείνετε ασφαλείς, η Kaspersky συνιστά:
Διαβάστε τους όρους απορρήτου: Πολλές από αυτές τις υπηρεσίες Τεχνητής Νοημοσύνης λειτουργούν με ασαφείς ή υπερβολικά γενικούς όρους χρήσης. Οι χρήστες θα πρέπει να εξετάζουν προσεκτικά τις πολιτικές απορρήτου και τις άδειες χρήσης, ώστε να κατανοούν πώς θα αποθηκευτούν, κοινοποιηθούν ή αξιοποιηθούν εμπορικά τα δεδομένα τους. Δώστε ιδιαίτερη προσοχή στο αν τα δεδομένα σας μπορούν να πωληθούν σε τρίτους ή να διατηρηθούν επ’ αόριστον.
Προσοχή σε ψεύτικες πλατφόρμες και κακόβουλο λογισμικό: Η δημοτικότητα αυτών των τάσεων συχνά οδηγεί στη δημιουργία κακόβουλων εφαρμογών-απομιμήσεων ή phishing ιστοσελίδων που υπόσχονται «υπερ-ρεαλιστική Ghibli τέχνη με AI». Αυτές οι πλατφόρμες μπορεί να αποσκοπούν στην κλοπή προσωπικών δεδομένων, τη συλλογή φωτογραφιών ή τη μόλυνση συσκευών με κακόβουλο λογισμικό. Προτιμήστε αξιόπιστες πλατφόρμες με επαληθευμένα διαπιστευτήρια ασφαλείας.
Προσοχή στη διαρροή ταυτότητας: Η ανάρτηση εικόνων με λεπτομέρειες στο φόντο — όπως το σπίτι, ο χώρος εργασίας ή η τοποθεσία σας — μπορεί άθελά σας να αποκαλύψει προσωπικές πληροφορίες. Όταν αυτά τα στοιχεία συνδυαστούν με δεδομένα προσώπου, αυξάνεται σημαντικά ο κίνδυνος κλοπής ταυτότητας, πλαστοπροσωπίας ή επιθέσεων κοινωνικής μηχανικής. Επιπλέον, σύμφωνα με στοιχεία της Kaspersky, έως και το 43% των ανθρώπων πιστεύουν ήδη ότι στο άμεσο μέλλον θα είναι εφικτό να δημιουργούνται ψηφιακά αντίγραφα ανθρώπων τόσο ρεαλιστικά που να μπορούν να τους υποδύονται χωρίς να το αντιλαμβάνεται κανείς.
Σκεφτείτε μακροπρόθεσμα: Το ψηφιακό σας αποτύπωμα διατηρείται για πάντα. Οι εικόνες που δημιουργούνται με AI μπορεί να φαίνονται εφήμερες — φτιαγμένες για μια τάση, για πλάκα ή για φωτογραφία προφίλ — αλλά η καθεμία προστίθεται στο μόνιμο ψηφιακό σας αποτύπωμα. Μόλις ανέβουν και κοινοποιηθούν, αυτές οι εικόνες μπορούν να αποθηκευτούν, να κοινοποιηθούν ή να συλλεχθούν από τρίτους και έτσι παραμένουν online επ’ αόριστον. Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα ευρήματα της Kaspersky, το 52% των χρηστών πιστεύει ότι τα προσωπικά δεδομένα παραμένουν ορατά στο διαδίκτυο ακόμα και μετά τον θάνατο, ενώ το 61% φοβάται ότι οι ταυτότητες των νεκρών είναι ιδιαίτερα ευάλωτες όσον αφορά την κλοπή ταυτότητας.
Χρησιμοποιήστε αξιόπιστες λύσεις ασφαλείας: Για να προστατεύσετε τις συσκευές σας από κακόβουλο λογισμικό και άλλες κυβερνοαπειλές, εγκαταστήστε μια ολοκληρωμένη λύση ασφάλειας.
Την ψηφιακή στρατηγική της ετοιμάζεται να ενισχύσει περαιτέρω η Ελλάδα, με τη δημιουργία μιας νέας Ειδικής Γραμματείας για την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Ο στόχος της νέας αυτής δομής είναι να καταστήσει τη χώρα πιο ανταγωνιστική στην ψηφιακή εποχή, ενώ παράλληλα θα αποτελέσει έναν καθοριστικό παράγοντα για την εφαρμογή στρατηγικών και πολιτικών, που αφορούν την ΤΝ και τα δεδομένα.
Η δημιουργία αυτής της Γραμματείας συνδέεται άμεσα με την ολοκλήρωση της στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ΤΝ και με τον πρόσφατο κανονισμό της ΕΕ για τη διακυβέρνηση των δεδομένων. Όπως ανέφερε ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, κ. Δημήτρης Παπαστεργίου, από το βήμα του Φόρουμ των Δελφών, η Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα φάση ανάπτυξης τεχνολογικών υποδομών με στόχο να μετατραπεί σε ένα κέντρο δεδομένων στην περιοχή.
Τι ρόλο θα έχει η ειδική γραμματεία, που θα δημιουργηθεί στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης για την ΤΝ και τα δεδομένα
Η ΤΝ, όπως τόνισε, δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς την ύπαρξη δεδομένων. Με αυτό το σκεπτικό, η κυβέρνηση ενσωματώνει τον Κανονισμό 2022/868 για τη διακυβέρνηση των δεδομένων, ο οποίος προβλέπει τη δημιουργία data offices στα υπουργεία, ώστε να διασφαλιστεί η σωστή συλλογή, επεξεργασία και διάθεση των δεδομένων, με σεβασμό στις αρχές της διαφάνειας και προστασίας της ιδιωτικότητας.
Η νέα Γραμματεία που δημιουργείται, θα έχει ως κύριο μέλημα τη διαχείριση αυτών των δεδομένων και τη διασφάλιση ότι θα είναι διαθέσιμα για τις ανάγκες της ΤΝ, χωρίς να παραβιάζεται η προστασία των ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων.
Περί αξιοποίησης των δεδομένων
Ειδικότερα, ο κ. Παπαστεργίου υπογράμμισε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η συλλογή και ψηφιοποίηση μεγάλων όγκων έγχαρτου υλικού από δημόσιες υπηρεσίες, με στόχο να δημιουργηθεί μία βάση δεδομένων, που θα μπορεί να τροφοδοτεί τις τεχνολογίες ΤΝ. Εκτιμάται ότι οι συλλεγόμενες πληροφορίες θα φτάσουν τα 1,2 δισεκατομμύρια σελίδες.
Μάλιστα, η πρόοδος αυτής της πρωτοβουλίας συνδέεται και με την κατασκευή του υπερυπολογιστή Δαίδαλος στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου. Ο υπερυπολογιστής θα παίξει κεντρικό ρόλο στην επεξεργασία των δεδομένων και στην ενίσχυση της ΤΝ στην Ελλάδα, επιτρέποντας την ανάπτυξη καινοτόμων εφαρμογών, που θα επηρεάσουν όλους τους τομείς της οικονομίας και της κοινωνίας.
Η Ελλάδα, όπως σημείωσε ο υπουργός, βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σημείο για να αναπτύξει υποδομές, που θα την καταστήσουν ανταγωνιστική στον διεθνή ψηφιακό χάρτη. Παράλληλα, ο κ. Παπαστεργίου υπογράμμισε τη σημασία της συνεργασίας με νεοφυείς επιχειρήσεις, οι οποίες μπορούν να επωφεληθούν από τα δεδομένα και τις υποδομές που αναπτύσσονται. Η υποστήριξη της καινοτομίας και η ενίσχυση του οικοσυστήματος των startups είναι βασικές προτεραιότητες για την ελληνική κυβέρνηση.
Έρχεται το Kid Wallet
Επιπλέον, στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών για την ασφάλεια των παιδιών στο ψηφιακό περιβάλλον, ανακοινώθηκε η δημιουργία του “Kid Wallet”, ενός εργαλείου γονεϊκού ελέγχου, που θα επιτρέπει στους γονείς να περιορίσουν την έκθεση των ανηλίκων στην τεχνολογία και να ελέγχουν τις ηλεκτρονικές τους αγορές. Το λανσάρισμα του Kid Wallet, το οποίο θα βοηθά τους γονείς να προστατεύουν τα παιδιά τους από τους πιθανούς κινδύνους της τεχνολογίας και της ΑΙ, προανήγγειλε ο κ. Δημήτρης Παπαστεργίου, Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης στο πλαίσιο του 10oυ Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών.
Το συγκεκριμένο “πορτοφόλι”, παράλληλα, θα συνιστά το επίσημο εργαλείο αφενός για την πιστοποίηση της ηλικίας, αφετέρου για τον έλεγχο των ηλεκτρονικών αγορών σε προϊόντα καπνού, στοιχηματισμού, κ.α.
Η χρήση εταιρικών email για την εγγραφή σε προσωπικούς λογαριασμούς σε πλατφόρμες ψυχαγωγίας και κοινωνικής δικτύωσης αυξάνει κατακόρυφα τον κίνδυνο παραβίασης των λογαριασμών, σύμφωνα με νέα έρευνα της Kaspersky Digital Footprint Intelligence. Συγκεκριμένα, η μελέτη της Kaspersky, που εξετάζει διαρροές δεδομένων από τις δημοφιλείς πλατφόρμες Netflix, Roblox και Discord, αποκαλύπτει ότι το 7% των παραβιασμένων λογαριασμών χρησιμοποιούσαν εταιρικές διευθύνσεις email για την εγγραφή τους.
Οι ειδικοί προειδοποιούν για τις σοβαρές συνέπειες, που μπορεί να έχει αυτή η συνήθεια τόσο για την προσωπική ασφάλεια των χρηστών, όσο και για την ασφάλεια των εταιρειών τους. “Η χρήση των εταιρικών email για τη δημιουργία προσωπικών λογαριασμών στις online αγορές και τα socialmedia αυξάνουν τον κίνδυνο παραβίασης λογαριασμών και απειλούν την εταιρική ασφάλεια”, προειδοποιεί η νέα μελέτη του Kaspersky Digital Footprint Intelligence.
Αυξάνονται οι κίνδυνοι από τη χρήση εταιρικών email για την εγγραφή σε πλατφόρμες ψυχαγωγίας και κοινωνικής δικτύωσης
Οι ειδικοί της εταιρείας ανέλυσαν στοιχεία, που διέρρευσαν στο dark web κατά την περίοδο 2019-2024 από τρεις δημοφιλείς πλατφόρμες ψυχαγωγίας: Το Roblox, το Discord και το Netflix. Η μελέτη αποκάλυψε ότι το 7%, κατά μέσο όρο, των χρηστών των οποίων οι λογαριασμοί διέρρευσαν, είχαν εγγραφεί σε αυτές τις πλατφόρμες χρησιμοποιώντας την εταιρική διεύθυνση email τους.
Εργαζόμενοι σε τράπεζες
Με τη δημοσίευση των ευρημάτων αυτών, η Kaspersky επίσης προτείνει βασικές πρακτικές κυβερνοασφάλειας για τον περιορισμό του κινδύνου, που προκύπτει από τη διαρροή στοιχείων. “Η εγγραφή σε διάφορες υπηρεσίες για προσωπική χρήση με το εταιρικό email δεν αποτελεί καλή πρακτική. Καταρχάς, μπορεί να χάσετε την πρόσβαση σε αυτούς τους λογαριασμούς, αν αλλάξετε δουλειά”, αναφέρει η Kaspersky.
Δεύτερον, μπορεί να δημιουργηθούν κίνδυνοι ασφάλειας τόσο για τους χρήστες, όσο και για τις επιχειρήσεις. “Αν οι κωδικοί πρόσβασης σας, περιλαμβάνουν κάποιο προβλέψιμο μοτίβο σε διαφορετικές υπηρεσίες – για παράδειγμα “Word2025!”, όπου το “2025” επαναλαμβάνεται – αυξάνεται η πιθανότητα να παραβιαστούν και άλλοι λογαριασμοί, συμπεριλαμβανομένου του εταιρικού σας, σε περίπτωση που το εταιρικό email διαρρεύσει στο darkweb”, εξηγεί ο Sergey Shcherbel, ειδικός του Kaspersky Digital Footprint Intelligence.
Οι ειδικοί της Kaspersky διαπίστωσαν, επίσης, ότι οι εργαζόμενοι σε τράπεζες είναι αυτοί, που χρησιμοποιούν συχνότερα τα επαγγελματικά τους email για να εγγράφονται σε υπηρεσίες streaming, online marketplaces και μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα εταιρικά emails χρησιμοποιήθηκαν και ως στοιχεία σύνδεσης σε πλατφόρμες gaming και ιστότοπους με περιεχόμενο για ενήλικες.
Συστάσεις ασφαλείας
Η εταιρεία προτείνει στους χρήστες, που αντιμετωπίζουν διαρροή δεδομένων μέσω infostealers: “Αλλάξτε τους κωδικούς πρόσβασης των παραβιασμένων λογαριασμών και παρακολουθήστε τους για να εντοπίσετε τυχόν ύποπτη δραστηριότητα. Πραγματοποιήστε πλήρεις σαρώσεις ασφαλείας σε όλες τις συσκευές, αφαιρώντας οποιοδήποτε κακόβουλο λογισμικό αν εντοπιστεί.
Συνιστάται στις εταιρείες να παρακολουθούν προληπτικά τις αγορές του darkweb για να εντοπίσουν τυχόν παραβιασμένους λογαριασμούς πριν αυτοί προκαλέσουν κινδύνους για πελάτες ή εργαζομένους.
Ως επιχείρηση, εφαρμόστε ένα πρόγραμμα ενημέρωσης για την ασφάλεια των εργαζομένων, το οποίο θα περιλαμβάνει τακτική εκπαίδευση και αξιολογήσεις απόδοσης. Επιβάλετε μία αυστηρή πολιτική ως προς τους κωδικούς πρόσβασης για την προστασία όλων των εταιρικών πόρων και τη μείωση των κινδύνων που σχετίζονται με την κλοπή στοιχείων”.
Νέους τρόπους, για να κλέβουν χρήματα από τις κάρτες πληρωμών, επινοεί συνεχώς το ψηφιακό έγκλημα, επενδύοντας σε πιο εξελιγμένες τεχνικές, που επιτρέπουν στους κυβερνοεγκληματίες να ξεφεύγουν από τα παραδοσιακά συστήματα ασφαλείας. Μια από τις τελευταίες μεθόδους, που έχουν αναπτύξει, περιλαμβάνει τη χρήση υπηρεσιών πληρωμών, όπως το Apple Pay και το Google Wallet, για την κλοπή χρημάτων μέσω της τεχνολογίας NFC (Near Field Communication), κάτι που επιτρέπει στους εγκληματίες να πραγματοποιούν αγορές ή ακόμα και αναλήψεις μετρητών από ΑΤΜ, χωρίς να απαιτείται η φυσική παρουσία της κάρτας.
Ενώ η ασφάλεια των καρτών πληρωμών έχει ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια, οι απατεώνες έχουν εξελίξει τις μεθόδους τους για να εκμεταλλεύονται τις νέες τεχνολογίες πληρωμών. Όταν οι κάρτες με chip και οι κωδικοί OTP (One-Time Password) απέτυχαν να τους κρατήσουν μακριά από τα θύματα, οι κυβερνοεγκληματίες στράφηκαν στις ανέπαφες πληρωμές μέσω κινητών τηλεφώνων.
Απάτες με NFC: Πώς χρησιμοποιούνται Apple Pay και Google Wallet για την κλοπή καρτών
Με αυτόν τον τρόπο, ακόμα κι αν κάποιος δεν έχει φυσική κάρτα μαζί του, μπορεί να εκμεταλλευτεί τα δεδομένα της κάρτας μέσω του Apple Pay ή του Google Wallet και να κάνει αγορές ή αναλήψεις μετρητών.
Πώς υποκλέπτουν τα δεδομένα των καρτών
Η διαδικασία της κλοπής είναι πολύπλοκη και περιλαμβάνει τη δημιουργία ψεύτικων ιστοσελίδων, οι οποίες μιμούνται δημοφιλείς υπηρεσίες ή καταστήματα. Οι επιτήδειοι δημιουργούν δίκτυα ψευδών σελίδων, που ζητούν από τα θύματα να εισάγουν τα στοιχεία της κάρτας τους για να πραγματοποιήσουν κάποια υποτιθέμενη συναλλαγή.
Στη συνέχεια, οι απατεώνες χρησιμοποιούν εξειδικευμένο λογισμικό για να αντλήσουν τα δεδομένα της κάρτας και να τα συνδέσουν με ένα mobile wallet, όπως το Apple Pay ή το Google Wallet. Για να εξουσιοδοτήσουν τη διαδικασία, συνήθως απαιτείται η καταχώρηση ενός OTP, το οποίο αποκτούν άμεσα από την πλαστή ιστοσελίδα.
Η μέθοδος αυτή μπορεί να συμβεί πολύ γρήγορα και σχεδόν χωρίς να το αντιληφθεί το θύμα. Ακόμα κι αν ο χρήστης δεν ολοκληρώσει την πληρωμή, τα δεδομένα της κάρτας του έχουν ήδη καταχωρηθεί και ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν αργότερα.
Μόλις τα δεδομένα της κάρτας είναι συνδεδεμένα με το mobile wallet του απατεώνα, η κλοπή χρημάτων μπορεί να συμβεί χωρίς δυσκολία. Οι εγκληματίες μπορεί να πραγματοποιούν ανέπαφες πληρωμές ή να χρησιμοποιούν το smartphone τους για να κάνουν αναλήψεις μετρητών από ΑΤΜ. Σε πολλές περιπτώσεις, τα χρήματα μπορούν να εξαργυρωθούν σε καταστήματα ή ακόμα και μέσω διαδικτυακών πλατφορμών.
Πώς κλέβουν τα χρήματα
Μια από τις πιο εξελιγμένες τεχνικές, που χρησιμοποιούν, είναι το NFC relay, που επιτρέπει στους εγκληματίες να “μεταδώσουν” τα δεδομένα της κλεμμένης κάρτας από το τηλέφωνο του θύματος σε άλλο τηλέφωνο που βρίσκεται κοντά στο σημείο πληρωμής, χωρίς να χρειάζεται φυσική επαφή. Αυτό επιτρέπει στους συνεργάτες τους να πραγματοποιούν συναλλαγές ή αναλήψεις μετρητών χωρίς κανένα πρόβλημα.
Αξιοσημείωτο είναι ότι, το 2024, οι εγκληματίες αναπτύξαν μια νέα παραλλαγή του NFC relay, γνωστή ως Ghost Tap. Σε αυτήν την περίπτωση, οι απατεώνες πείθουν τα θύματα να εγκαταστήσουν μια ψεύτικη εφαρμογή στο smartphone τους, η οποία ισχυρίζεται ότι πρόκειται για μία τραπεζική ή κυβερνητική εφαρμογή. Μόλις το θύμα εισάγει τα στοιχεία της κάρτας του και το PIN, τα δεδομένα μεταφέρονται στους εγκληματίες, οι οποίοι τα χρησιμοποιούν για να κάνουν αγορές ή αναλήψεις.
Πώς να προστατευτείτε
Για να προστατεύσετε τις κάρτες σας από αυτές τις επιθέσεις, είναι σημαντικό να ακολουθήσετε ορισμένα προληπτικά μέτρα:
– Χρησιμοποιήστε εικονικές κάρτες για online πληρωμές και ανανεώστε τις μόνο πριν από κάθε αγορά.
– Αντικαταστήστε τις εικονικές κάρτες τακτικά και μπλοκάρετε τις παλιές.
– Συνδέστε μια διαφορετική κάρτα στο Apple Pay ή Google Wallet για offline πληρωμές.
– Μην δίνετε ποτέ τα στοιχεία της κάρτας σας σε αμφιβόλου προέλευσης εφαρμογές ή ιστοσελίδες.
– Εγκαταστήστε ισχυρά λογισμικά ασφαλείας και ενεργοποιήστε ειδοποιήσεις για κάθε συναλλαγή.
Η Microsoft κυκλοφόρησεμια σημαντική ενημέρωση για τον βοηθό AI Copilot, η οποία περιλαμβάνει πλέον Copilot Vision, Copilot Search και Copilot Memory. Με αυτές τις προσθήκες, η Microsoftστοχεύει να βελτιώσει τη χρησιμότητα και την ευκολία πλοήγησης του Copilot στις καθημερινές εργασίες.
Η Microsoft ενημερώνει το Copilot με ισχυρές νέες δυνατότητες
Το Copilot Vision είναι πλέον ξεκλειδωμένο σε smartphone, με συσκευές iOSκαι Androidπου περιλαμβάνονται. Η πιο πρόσφατη ενημέρωση πρόσθεσε κάμερες με τεχνητή νοημοσύνη για ανάλυση φυσικών αντικειμένων σε πραγματικό χρόνο. Αυτό το εργαλείο ήταν παλαιότερα διαθέσιμο στον Microsoft Edge . Οι χρήστες θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν το AI για να αναλύσουν το περιεχόμενο της ιστοσελίδας.
Μπορείτε επίσης να σαρώσετε το φυτό με την κάμερά σας. Με τη σειρά του, το Copilot μπορεί να σας πει εάν το φυτό φαίνεται υγιές και να σας προτείνει πώς να το φροντίσετε. Αυτή η δυνατότητα μετατρέπει το τηλέφωνό σας σε κάμερα που μπορεί να αναλύει αντικείμενα και να παρέχει πληροφορίες χάρη στο AI.
Αντί να επιστρέφει απλώς μια ατελείωτη λίστα αποτελεσμάτων αναζήτησης, το δεύτερο εργαλείο, Copilot Search, βελτιώνει την εμπειρία αναζήτησης πληροφοριών στο διαδίκτυο συνοψίζοντας τις απαντήσεις. Συλλέγει πληροφορίες από διαφορετικά μέρη του ιστού, προσθέτει εικόνες και αναφέρει έγκυρες φωνές, διασφαλίζοντας ότι οι χρήστες λαμβάνουν άμεσες και συνοπτικές απαντήσεις στις ερωτήσεις τους.
Το τρίτο νέο εργαλείο είναι το Copilot Memory. Με αυτή τη λειτουργία, ο βοηθός μπορεί να θυμάται τις ρουτίνες και τις προτιμήσεις σας. Μπορεί να μάθει πράγματα όπως τα αγαπημένα σας πιάτα, τις ταινίες που παρακολουθείτε ή ακόμα και σημαντικές ημερομηνίες όπως γενέθλια και επετείους. Για παράδειγμα, θα μπορούσε να σας υπενθυμίσει μια περίσταση ή να προγραμματίσει αυτόματα παραγγελίες λουλουδιών. Σταδιακά, εξελίσσεται σε έναν προσωπικό βοηθό που γνωρίζει τι χρειάζεστε και πότε το χρειάζεστε.
Η Microsoft προσπαθεί να επιτύχει Copilot superintelligence, λειτουργώντας όχι ως βοηθός, αλλά με μια πλήρως προληπτική ικανότητα. Αυτές οι ενημερώσεις βελτιώνουν το Copilot σε κάτι περισσότερο από έναν βοηθό.
Η τεχνητή νοημοσύνη σύντροφος ή η προσωπική είναι μια ακόμη μετενσάρκωση του Copilot με στόχο τη βελτίωση της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητας στην εκτέλεση εργασιών.
Η αποσαφήνιση του στόχου της Microsoft εδώ είναι αυτονόητη. Σκοπεύουν για το Copilot να έχει την εμπειρία της ενσωμάτωσης ρουτίνας σε διάφορες δραστηριότητες, μπορεί να είναι η πλοήγηση στο διαδίκτυο, η λειτουργία κάμερες τηλεφώνου ή ο προγραμματισμός της υποστήριξης του Copilot.
Η μετατροπή αρχείων, αν και είναι συχνά αναγκαία, απαιτεί προσοχή, καθώς οι διαδικτυακοί μετατροπείς μπορεί να ενέχουν σοβαρούς κινδύνους, όπως η διαρροή δεδομένων και η μόλυνση από κακόβουλο λογισμικό. “Η διαδικασία μετατροπής αρχείων είναι συχνά απαραίτητη, είτε για να ανοίξουμε ένα έγγραφο σε διαφορετική μορφή είτε για να διαχειριστούμε δεδομένα από άλλες εφαρμογές, με τους online μετατροπείς αρχείων να είναι δημοφιλείς λόγω της ευκολίας και της ταχύτητάς τους”, αναφέρει η Kaspersky.
Όπως εξηγεί, ωστόσο, η εταιρεία, ο πρώτος κίνδυνος, που πρέπει να λάβουμε υπόψη, είναι η διαρροή προσωπικών δεδομένων. “Όταν ανεβάζετε αρχεία σε διαδικτυακές πλατφόρμες, δεν μπορείτε να είστε σίγουροι ότι τα δεδομένα σας δεν θα αποθηκευτούν ή μεταφερθούν σε τρίτους για άλλους σκοπούς. Αν το αρχείο σας περιέχει εμπιστευτικές πληροφορίες, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές συνέπειες”, τονίζει η εταιρεία.
Οι διαδικτυακοί μετατροπείς μπορεί να ενέχουν σοβαρούς κινδύνους
Διευκρινίζει δε ότι οι διαδικτυακοί μετατροπείς ενδέχεται να τροποποιήσουν τα αρχεία ή να προσθέσουν κακόβουλο κώδικα (π.χ., trojans, ιούς ή μακροεντολές), που μπορεί να περάσει απαρατήρητο χωρίς αξιόπιστη προστασία. Όπως τονίζει η εταιρεία, η ασφαλέστερη μέθοδος μετατροπής αρχείων είναι μέσω τοπικών εργαλείων στον υπολογιστή, τα οποία δεν απαιτούν τη χρήση διαδικτυακών υπηρεσιών. “Με αυτόν τον τρόπο, τα δεδομένα σας παραμένουν στον δικό σας έλεγχο και δεν διακινδυνεύετε να τα διαρρεύσετε σε κακόβουλους τρίτους”, τονίζει η Kaspersky.
Περί μετατροπής
Για αρχεία κειμένου και υπολογιστικά φύλλα, τα εργαλεία της Microsoft, όπως το Word και το Excel, επιτρέπουν τη μετατροπή σε διάφορες μορφές. “Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τις εντολές “Άνοιγμα” και “Αποθήκευση ως” για να αλλάξετε τη μορφή του αρχείου, χωρίς να χρειαστεί να το ανεβάσετε σε εξωτερικό διακομιστή. Αν δεν έχετε πρόσβαση σε προϊόντα της Microsoft, δωρεάν εργαλεία, όπως το LibreOffice ή το OpenOffice, είναι εξαιρετικές εναλλακτικές λύσεις”, εξηγούν οι αναλυτές.
Ασφαλής μετατροπή αρχείων online
Σε περιπτώσεις, όπου η χρήση τοπικών εργαλείων δεν είναι εφικτή, οι χρήστες μπορούν να μειώσουν τους κινδύνους, ακολουθώντας κάποια μέτρα ασφαλείας. Πρώτον, χρησιμοποιήστε αξιόπιστους διαδικτυακούς μετατροπείς, που δεν απαιτούν εγγραφή ή την καταχώρηση προσωπικών στοιχείων και αποφεύγετε ιστοσελίδες, που ζητούν συνδρομές ή πληρωμές για βασικές υπηρεσίες.
Επιπλέον, ανοίξτε τον ιστότοπο του μετατροπέα σε λειτουργία ανώνυμης περιήγησης (Incognito) για να περιορίσετε τη συλλογή προσωπικών πληροφοριών. Εξετάστε το ενδεχόμενο χρήσης ενός VPN για να κρύψετε τη διεύθυνση IP σας και να προστατεύσετε την ταυτότητά σας online.
Πριν κατεβάσετε το μετατρεπόμενο αρχείο, σαρώστε το με αξιόπιστο λογισμικό antivirus για να βεβαιωθείτε ότι δεν περιέχει κακόβουλο λογισμικό. Εάν το αρχείο απαιτεί κωδικό πρόσβασης για να το κατεβάσετε, προσέξτε, καθώς αυτό είναι μια κοινή τεχνική που χρησιμοποιείται για να κρύψει ιούς.
Εμφανή σημάδια κόπωσης καταγράφει, για πρώτη φορά ιστορικά, η αγορά των αναδιπλούμενων (foldable) smartphones. Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις της Counterpoint Research, η αγορά των αναδιπλούμενων smartphones θα βιώσει – για πρώτη φορά – πτώση το 2025, την οποία, πάντως, αναμένεται να διαδεχθεί μια δυναμική επιστροφή το 2026.
Το 2024, η αγορά αυτών των αναδιπλούμενων smartphones σημείωσε περιορισμένη αύξηση, μόλις 2,9%, σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, παρά τις εντυπωσιακές επιδόσεις ορισμένων μεγάλων κατασκευαστών. Το 2025, ωστόσο, σύμφωνα με τους αναλυτές, η κατάσταση προβλέπεται ότι θα γίνει ακόμη πιο δύσκολη για την αγορά των foldables, καθώς οι προβλέψεις της Counterpoint μιλούν για αρνητική ανάπτυξη με μονοψήφιο ποσοστό.
Οι προβλέψεις της Counterpoint μιλούν για αρνητική ανάπτυξη με μονοψήφιο ποσοστό το 2025
Όπως σημειώνει η Jene Park, Ανώτερη Αναλύτρια στην Counterpoint, “δεν βλέπουμε πολλά θετικά φέτος για τα αναδιπλούμενα κινητά και πραγματικά περιμένουμε αρνητική ανάπτυξη για τον τομέα, εξέλιξη που θα συμβεί για πρώτη φορά”. Ωστόσο, όπως προσθέτει η ίδια, αυτή η πτώση δεν πρέπει να εκληφθεί ως ένδειξη κορεσμού της αγοράς, αλλά μάλλον ως μια φάση αναδιοργάνωσης, πριν από την επερχόμενη ανάκαμψη το 2026
Θετικές προβλέψεις για το 2026
Η αγορά foldable smartphones το 2026 προβλέπεται να βιώσει ένα νέο κύμα ανάπτυξης, με την Counterpoint να εκτιμά ότι η ζήτηση για πάνελ αναδιπλούμενων οθονών θα αυξηθεί με μέσο διψήφιο ποσοστό σε σύγκριση με το 2025.
Ο Calvin Lee, Διευθυντής Έρευνας στην Counterpoint, επισημαίνει: “Οι παραγγελίες για αναδιπλούμενα smartphones δείχνουν ότι η αγορά θα επεκταθεί σημαντικά, με την εφοδιαστική αλυσίδα να προετοιμάζεται για τη μεγάλη αυτή αλλαγή”. Όπως εξηγεί, “αυτήν τη στιγμή, δεν φαίνεται ότι η αγορά φτάνει σε επίπεδο στασιμότητας, αλλά ότι προετοιμάζεται για μια ολική μεταμόρφωση. Και για αυτό απαιτείται πολλή προετοιμασία, γι’ αυτό και υπάρχει αυτή η μικρή υποχώρηση φέτος”.
Οι κατασκευαστές
Η αναμενόμενη ανάκαμψη του 2026, σύμφωνα με τους αναλυτές, αναμένεται να προέλθει από τον δυναμικό ανταγωνισμό και την είσοδο νέων καινοτόμων μοντέλων στην αγορά. Η Apple, η οποία μέχρι στιγμής παραμένει απλός παρατηρητής στην κατηγορία των αναδιπλούμενων smartphones, αναμένεται – κατά τους αναλυτές – να παίξει καθοριστικό ρόλο στην ενίσχυση της ζήτησης και στην προώθηση νέων τεχνολογιών.
Συνολικά, αν και το 2025 προβλέπεται να είναι μια χρονιά με αδυναμία στην ανάπτυξη των αναδιπλούμενων smartphones, το 2026 αναμένεται να φέρει νέες δυνατότητες και να μεταμορφώσει την αγορά. “Οι καταναλωτές και οι κατασκευαστές αναμένεται να δουν την τεχνολογία αυτή να εξελίσσεται, ανοίγοντας το δρόμο για ακόμα πιο προηγμένα και δημοφιλή μοντέλα”, σημειώνει η Counterpoint.
Η Huaweiέχει δοκιμάσει έναν νέο τρόπο για να διατηρεί ασφαλή τα διαδικτυακά δεδομένα χρησιμοποιώντας κβαντική κρυπτογράφηση. Αυτή η δοκιμήέγινε με μια μεγάλη εταιρεία κινητής τηλεφωνίας και διαδικτύου στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού. Η Huawei χρησιμοποίησε την τελευταία της πλατφόρμα δρομολογητή και μια ειδική μέθοδο μετάδοσης κβαντικού κλειδιού που βασίζεται στο ETSI για να κάνει τη δοκιμή να λειτουργήσει.
Τι είναι η κβαντική κρυπτογράφηση;
Η κβαντική κρυπτογράφηση είναι ένας εξαιρετικά ασφαλής τρόπος αποστολής πληροφοριών. Η κανονική κρυπτογράφηση προστατεύει τα δεδομένα χρησιμοποιώντας πολύπλοκα μαθηματικά, αλλά η κβαντική κρυπτογράφηση χρησιμοποιεί τους νόμους της φυσικής για να διασφαλίσει ότι τα μηνύματα δεν μπορούν να διαβαστούν από χάκερς. Εάν κάποιος προσπαθήσει να κατασκοπεύσει το μήνυμα, το σύστημα θα το μάθει αμέσως και θα σταματήσει την επίθεση.
Τι δοκίμασε η Huawei;
Η Huawei ήθελε να δει εάν η τεχνολογία της θα μπορούσε να στέλνει ομαλά κβαντικά κρυπτογραφημένα μηνύματα. Το τεστ εξέτασε:
Πώς το σύστημα λαμβάνει και χρησιμοποιεί τα κβαντικά κλειδιά.
Πόσο γρήγορη και αξιόπιστη είναι η διαδικασία κρυπτογράφησης και προώθησης.
Εάν το σύστημα χειρίζεται τις πραγματικές συνθήκες χωρίς να επιβραδύνει.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το σύστημα της Huawei λειτούργησε όπως αναμενόταν. Απέδειξε ότι το SRv6 VPN της Huawei (ένας τύπος τεχνολογίας δικτύου) μπορούσε να υποστηρίξει κβαντική κρυπτογράφηση χωρίς προβλήματα.
Γιατί είναι αυτό σημαντικό;
Για τις μεγάλες εταιρείες, ειδικά στον τραπεζικό και χρηματοοικονομικό τομέα, η διατήρηση της ασφάλειας των δεδομένων αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα. Οι κυβερνήσεις και οι βιομηχανίες καθιστούν πλέον την κβαντική κρυπτογράφηση απαίτηση για ευαίσθητα δεδομένα, όπως μεταφορές χρημάτων και προσωπικά μηνύματα. Οι εταιρείες τηλεφωνίας και διαδικτύου διαθέτουν ήδη ισχυρά ιδιωτικά δίκτυα. Αυτό σημαίνει ότι μπορούν να προσφέρουν κβαντική κρυπτογράφηση ως μια νέα υπερ-ασφαλή υπηρεσία στις επιχειρήσεις. Με την επιτυχημένη δοκιμή της Huawei, ένας μεγάλος χειριστής στην Ασία μπορεί τώρα να προετοιμαστεί για την έναρξη του δικτύου κρυπτογράφησης του.
Η Huawei λέει ότι αυτή η δοκιμή αποδεικνύει ότι η τεχνολογία της είναι έτοιμη για χρήση σε πραγματικό κόσμο. Το σύστημά τους πληροί τα υψηλά πρότυπα ασφαλείας που χρειάζονται οι τράπεζες και οι μεγάλες εταιρείες. Επίσης, αποδίδει καλά σε βασικούς τομείς όπως η ταχύτητα, η αξιοπιστία και η χαμηλή καθυστέρηση. Καθώς ο κόσμος προχωρά προς την εποχή της κβαντικής κρυπτογράφησης, οι εταιρείες και οι κυβερνήσεις θα αρχίσουν να τη χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο. Η δοκιμή της Huawei είναι ένα μεγάλο βήμα προς ένα μέλλον όπου όλα τα διαδικτυακά μηνύματα είναι ασφαλή από χάκερ.
Την έναρξη υλοποίησης του νέου Εθνικού Υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» και του Κέντρου Δεδομένων Λαυρίου, ανακοίνωσε ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, σήμερα, 26 Μαρτίου, από το Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου (ΤΠΠΛ), όπου και θα κατασκευαστεί ο νέος υπερυπολογιστής.
Μεταξύ του Εθνικού Δικτύου Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ ΑΕ – GRNET), φορέα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και της «Hewlett Packard Enterprise», υπογράφτηκε η σύμβαση για την κατασκευή του υπερυπολογιστή, ενώ είχε προηγηθεί η υπογραφή για τον ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό και τη διαμόρφωση του χώρου με την «ΜainSys ΑΕ».
Το έργο έχει συνολικό προϋπολογισμό ύψους 58,9 εκ. ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ) και αποτελεί μέρος της ενίσχυσης των Δημόσιων ψηφιακών υποδομών της χώρας, ως δράση της Βίβλου Ψηφιακού Μετασχηματισμού 2020-2025 του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Υλοποιείται από την ΕΔΥΤΕ ΑΕ, φορέα του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και του ευρωπαϊκού οργανισμού EuroHPC JU (European High Performance Computing Joint Undertaking).
Πιο συγκεκριμένα ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» θα υλοποιηθεί σε δύο στάδια και θα ολοκληρωθεί σε συνεργασία της ΕΔΥΤΕ ΑΕ με δύο αναδόχους στους οποίους κατακυρώθηκαν οι δημόσιοι διαγωνισμοί: α) με την ανάδοχο εταιρεία «Hewlett Packard Enterprise» με αντικείμενο την προμήθεια και την εγκατάσταση προηγμένου υπολογιστικού εξοπλισμού, αποθηκευτικού χώρου και λογισμικού, και εκπαιδευτικές υπηρεσίες, με προϋπολογισμό 41 εκ. Ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ), και β) με την ανάδοχο εταιρεία «ΜainSys ΑΕ» στην οποία κατακυρώθηκε η διαμόρφωση των ηλεκτρομηχανολογικών υποδομών και η διαμόρφωση νέου κέντρου δεδομένων στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκου Λαυρίου, με προϋπολογισμό ύψους 17,9 εκ. Ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ).
Το Κέντρο Δεδομένων Λαυρίου καλύπτει τις απαιτήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Πιστοποίησης Κέντρων Δεδομένων “Uptime Institute” ως προς τη διαθεσιμότητα και αξιοπιστία του, ενώ η λειτουργία του ακολουθεί τις πολιτικές ασφαλείας των Κέντρων Δεδομένων της ΕΔΥΤΕ ΑΕ.
Ο υπερυπολογιστής «ΔΑΙΔΑΛΟΣ», με ισχύ 89 PetaFlops θα είναι το ισχυρότερο υπολογιστικό σύστημα στην Ελλάδα και ένα από τα κορυφαία στην Ευρώπη. Η ανάπτυξή του αποτελεί σημαντικό βήμα για την επιστημονική και τεχνολογική εξέλιξη της χώρας, ενισχύοντας τις δυνατότητες έρευνας και καινοτομίας σε τομείς όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, η εξατομικευμένη ιατρική, η μετεωρολογία, η ανάλυση μεγάλου όγκου δεδομένων και η ανάπτυξη έξυπνων συστημάτων μεταφορών. Επισημαίνεται ότι, η υποδομή του υπερυπολογιστή έχει σχεδιαστεί με γνώμονα τη βιωσιμότητα, ώστε να αξιοποιεί ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και προηγμένα συστήματα ψύξης, που μειώνουν σημαντικά την ενεργειακή κατανάλωση.
Ο νέος εθνικός υπερυπολογιστής θα είναι 150 φορές ισχυρότερος από τον υφιστάμενο υπερυπολογιστή ARIS, εκτελώντας ογδόντα εννέα εκατομμύρια δισεκατομμύρια (δηλαδή ογδόντα εννέα τετράκις εκατομμύρια – 89.000.000.000.000.000) πράξεις κινητής υποδιαστολής ανά δευτερόλεπτο, και αναμένεται να καταταχθεί ανάμεσα στους πρώτους είκοσι σε επίδοση στην λίστα των κορυφαίων 500 συστημάτων παγκοσμίως σε επιδόσεις (ΤΟP500) και αποδοτικής χρήσης ενέργειας (GREEN500). Με τις υπολογιστικές του δυνατότητες θα καλύψει τις αυξανόμενες ανάγκες της ερευνητικής και επιστημονικής κοινότητας, προσελκύοντας επιπλέον νέους επιστήμονες και συνεισφέροντας σε έρευνα παγκόσμιας κλάσης. Αναμένεται να είναι διαθέσιμος στις αρχές 2026, για χρήση από την επιστημονική και ακαδημαϊκή κοινότητα, τη βιομηχανία και τον δημόσιο τομέα σε όλη την Ευρώπη, ενισχύοντας τη θέση της Ελλάδας στον παγκόσμιο χάρτη της υψηλής υπολογιστικής απόδοσης.
Υπενθυμίζεται ότι ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» και το νέο Κέντρο Δεδομένων θα εγκατασταθούν στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού, αναγνωρισμένο μνημείο της σύγχρονης βιομηχανικής κληρονομιάς, εμβαδού 1.500 τ.μ. Η αξιοποίηση του χώρου, αποτελεί μια εμβληματική επένδυση στον τομέα της υψηλής απόδοσης υπολογιστικής (HPC) και της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI), ενισχύοντας τον ρόλο της περιοχής ως τεχνολογικού κόμβου αιχμής.
Θα αποτελέσει τον υπολογιστικό πυρήνα του ελληνικού «εργοστασίου» Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Factory) «Pharos», το οποίο θα προωθήσει την τεχνολογική πρόοδο σε τομείς όπως η υγεία, η περιβαλλοντική βιωσιμότητα, ο πολιτισμός και η γλώσσα. Η υλοποίηση του AI Factory «Pharos» αναμένεται να ξεκινήσει τον Απρίλιο του 2025. Η Ελλάδα, ως μια από τις πρώτες επτά ευρωπαϊκές χώρες και συνολικά πλέον δεκατρείς που θα αποκτήσουν το δικό τους «εργοστάσιο» ΤΝ, καθιερώνεται μεταξύ των πρωτοπόρων στην υπεύθυνη και αποτελεσματική χρήση της ΤΝ με σημαντικά οφέλη για την κοινωνία και την οικονομία.
Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου δήλωσε: «Από το Λαύριο, ένα σημείο όπου πριν από περίπου 120 χρόνια εκτυλίχθηκε η 2η βιομηχανική επανάσταση, κάνουμε ένα σημαντικό βήμα για τη θέση μας στην 4η βιομηχανική επανάσταση και το πέρασμα στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης. Μεθοδικά καθιερωνόμαστε ως πρωτοπόρος χώρα στην υπεύθυνη χρήση της ΤΝ και των αναδυόμενων τεχνολογιών. Με την ανάπτυξη του υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» θα διαθέτουμε ένα από τα ισχυρότερα υπολογιστικά συστήματα παγκοσμίως, πάνω στο οποίο θα οικοδομήσουμε πολιτικές για το «αύριο» της χώρας, το οποίο σχετίζεται άμεσα με την ΤΝ. Η κατασκευή του αποτέλεσε εξάλλου βασικό παράγοντα για την επιλογή της Ελλάδας, μεταξύ των πρώτων εφτά ευρωπαϊκών χωρών, οι οποίες θα αποκτήσουν το δικό τους «εργοστάσιο» ΤΝ. Εδώ που κάποτε υπήρχε ένα εργοστάσιο, θα φτιαχτεί ένα νέο, πιο γρήγορο, πιο καινοτόμο, το οποίο με σύγχρονες υποδομές θα δώσει την ευκαιρία σε νέους επιστήμονες να εξελιχθούν και να παράγουν πρωτοποριακές λύσεις. Οι υπολογιστικές ικανότητες του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ» θα λειτουργήσουν ως κινητήριος δύναμη για την εξέλιξη της ερευνητικής και επιχειρηματικής κοινότητας. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» θα αποτελεί ένα από τα πιο γρήγορα μηχανήματα στην Ευρώπη και τον κόσμο. Δημόσιοι φορείς, πανεπιστήμια, νεοφυείς επιχειρήσεις, ερευνητικά κέντρα θα μπορέσουν αξιοποιώντας τη δυναμική του να αναπτύξουν εφαρμογές, υπηρεσίες και προϊόντα προς όφελος των πολιτών, συμβάλλοντας στην αναπτυξιακή πορεία της χώρας. Προχωρούμε όλοι μαζί στην επόμενη ψηφιακή σελίδα της Ελλάδας με στέρεες βάσεις, ώστε να εκμεταλλευτούμε όλες τις διαθέσιμες ευκαιρίες. Με ορθές αποφάσεις η ΤΝ θα πάει τη χώρα μπροστά».
Ο Πρόεδρος ΔΣ της ΕΔΥΤΕ, Ομότιμος Καθηγητής ΕΜΠ Στέφανος Κόλλιας, δήλωσε: «Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» αποτελεί ένα τεχνολογικό άλμα για τη χώρα μας. Η λειτουργία του θα ενισχύσει την ερευνητική και καινοτομική δυναμική της Ελλάδας και θα συμβάλει σημαντικά στην ανάπτυξη προηγμένων τεχνολογιών καθώς θα αξιοποιηθεί και στην υλοποίηση του AI Factory «Pharos». Η ΕΔΥΤΕ επιβεβαιώνει τη δέσμευσή της στο τρίπτυχο υποδομές – δεδομένα – ταλέντο, το οποίο θεωρεί ως τη βάση για την ευρεία υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης στις υπηρεσίες του Δημόσιου Τομέα, με στόχο τη συνεχή βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών».
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Hewlett Packard Enterprise, Μιχάλης Κασιμιώτης δήλωσε: «Είμαστε υπερήφανοι που ως Hewlett Packard Enterprise, συμβάλλουμε στην υλοποίηση του υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ», ενός έργου-ορόσημο για την Ελλάδα και την επιστημονική και ερευνητική της κοινότητα. Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» δεν είναι απλώς ένας υπερυπολογιστής – είναι η γέφυρα που θα οδηγήσει την Ελλάδα στη νέα εποχή της τεχνολογίας και της ψηφιακής καινοτομίας δίνοντας τη δυνατότητα στα λαμπρότερα μυαλά της Ελλάδας να εκφράσουν το ταλέντο τους. Χαιρόμαστε ιδιαίτερα που μέσα από την τεχνογνωσία μας στις υποδομές υψηλής απόδοσης, θα στηρίξουμε έμπρακτα τη δημιουργία ενός υπολογιστικού συστήματος αιχμής, που θα επιταχύνει την έρευνα, την καινοτομία και τη βιώσιμη ανάπτυξη. Δεσμευόμαστε να παρέχουμε κορυφαίες λύσεις υψηλής απόδοσης που θα επιτρέψουν στην επιστημονική και ακαδημαϊκή κοινότητα, στη δημόσια διοίκηση και στον επιχειρηματικό κόσμο, να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητες της υπολογιστικής ισχύος και των εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης. Αυτό το έργο θα τοποθετήσει τη χώρα στο παγκόσμιο προσκήνιο της προηγμένης τεχνολογίας».
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της MainSys ΑΕ, Γεώργιος Πλαβούκος δήλωσε: «Η MainSys αναλαμβάνει με όραμα και τεχνογνωσία τη διαμόρφωση ενός υπερσύγχρονου κέντρου δεδομένων, θέτοντας νέα θεμέλια για την τεχνολογική υπεροχή της Ελλάδας. Το έργο αυτό δεν αφορά απλώς τις υποδομές είναι ένας επιταχυντής καινοτομίας που θα θωρακίσει την ερευνητική και τεχνολογική δυναμική της χώρας. Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ»και το AI Factory «Pharos»μας βάζουν στον χάρτη ως πρωτοπόρους στην κούρσα για την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης, μια κούρσα που μπορούμε ηγηθούμε σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η MainSys επενδύει στη δύναμη των δεδομένων και κυρίως, στο ταλέντο των ανθρώπων της. Γιατί η πραγματική καινοτομία δεν είναι μόνο θέμα τεχνολογίας – είναι θέμα προοπτικής, φιλοδοξίας και τόλμης».
Αξίζει να σημειωθεί ότι στην εκδήλωση τοποθετήθηκαν ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτριος Παπαστεργίου, ο Ομότιμος Καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ) και Προέδρος του ΕΔΥΤΕ ΑΕ Στέφανος Κόλλιας, ο Καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και Εθνικός Εκπρόσωπος στο EuroHPC Νεκτάριος Κοζύρης, ο Πρόεδρος του ΤΠΠΛ και Αντιπρόεδρος ΕΑΔΙΠ-ΕΜΠ Δημήτριος Καλιαμπάκος, ο Managing Director Greece & Cyprus της «Hewlett Packard Enterprise» Μιχάλης Κασιμιώτης, ο Διευθύνων Σύμβουλος της «ΜainSys ΑΕ» Γεώργιος Πλαβούκος, ο Διευθυντής του Ινστιτούτου Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» Ευάγγελος Καρκαλέτσης και ο Νομικός Σύμβουλος του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης Βασίλης Καρκατζούνης.
Εάν ζείτε στην Ευρώπη και θέλετε μία από τις τελευταίες κάρτες γραφικών της σειράς RTX 50 της Nvidia, τότε είστε σε καλό δρόμο και σας έχουμε υπέροχα νέα! αφού η Nvidia μείωσε τις τιμές έως και 100 € (περίπου 108 $) σε όλη τη σειρά.
Η Videocardz ανέφερε ότι η πτώση της τιμής οφείλεται στις πρόσφατες αλλαγές στη συναλλαγματική ισοτιμία EUR-USD. Το ευρωπαϊκό νόμισμα δυναμώνει εν μέσω της κατάρρευσης των τιμολογίων στις Ηνωμένες Πολιτείες και η Nvidia αλλάζει ανάλογα τις ευρωπαϊκές τιμές των καρτών γραφικών της.
Έτσι η RTX 5090 σημειώνει τη μεγαλύτερη μείωση τιμής. Η ναυαρχίδα της κάρτας γραφικών είναι τώρα 100 EUR φθηνότερη — 2.229 € αντί για 2.329 € από την πρόσφατη κυκλοφορίας της μείωση περίπου (-4,3%), ενώ η RTX 5080 είναι 50 € φθηνότερη στα 1.119 € έναντι 1.169 € . Η τιμή της RTX 5070 Ti δεν έχει αλλάξει σημαντικά ενώ η RTX 5070 είναι κατά 30 € φθηνότερη στα 619 € έναντι 649 €.
Παρά τη μείωση της τιμής, η απόκτηση των πιο πρόσφατων καρτών γραφικών της Nvidia παραμένει μια πρόκληση, όπως και οπουδήποτε αλλού, λόγω των σημαντικά διογκωμένων τιμών λιανικής. Δυστυχώς, η τιμή και η διαθεσιμότητα δεν είναι τα μόνα προβλήματα με τη σειρά RTX 50. Αυτές οι κάρτες γραφικών παρουσίασαν αρκετά προβλήματα στην κυκλοφορία τους όπως υποδοχές που εξακολουθούν να λιώνουν μέχρι ROP που λείπουν και κάθε είδους προβλήματα στους drivers.
Παρά όλα τα προβλήματα και την κακή διαθεσιμότητα, η Nvidia είπε πρόσφατα ότι έχει κυκλοφορήσεις σχεδόν διπλάσιες κάρτες RTX 50 τις πρώτες πέντε εβδομάδες μετά την κυκλοφορία της σειράς RTX 40, κάτι που φυσικά ακούγεται καλό, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι η RTX 4090 ήταν η μόνη διαθέσιμη GPU RTX 40 για περισσότερο από ένα μήνα. Η RTX 4090 κυκλοφόρησε στις 12 Οκτωβρίου 2022, ενώ η RTX 4080 έφτασε στα ράφια των καταστημάτων στις 16 Νοεμβρίου 2022, ακριβώς πέντε εβδομάδες αργότερα!
