Σύνοψη
- Η Ελλάδα προωθεί ελάχιστο όριο 15 ετών για την πρόσβαση σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης από 1η Ιανουαρίου 2027.
- Το μέτρο βρίσκεται στο στάδιο του ελληνικού σχεδίου νόμου και δεν πρέπει να συγχέεται με οριστικό ευρωπαϊκό κανονισμό.
- Ο έλεγχος της ηλικίας θα βασιστεί σε συνδυασμό μηχανισμών των πλατφορμών και του Kids Wallet.
- Το Kids Wallet δεν χρειάζεται να αποκαλύπτει την ημερομηνία γέννησης: μπορεί να μεταφέρει μόνο το αν ο χρήστης είναι πάνω ή κάτω από το όριο.
- Η Ελλάδα επιλέγει αυστηρότερο μοντέλο από την πρόσφατη πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
- Στην ΕΕ προτείνεται σταδιακή πρόσβαση: χωρίς λογαριασμό κάτω των 13, γονικά ελεγχόμενος λογαριασμός στα 13-14 και ανεξάρτητος λογαριασμός από τα 15.
- Η ΕΕΤΤ έχει ρόλο Συντονιστή Ψηφιακών Υπηρεσιών για τον DSA στην Ελλάδα, ενώ για τις πολύ μεγάλες πλατφόρμες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διατηρεί σημαντικές αρμοδιότητες.
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 η Ελλάδα ετοιμάζεται να βάλει ένα σαφές ηλικιακό όριο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: τα παιδιά κάτω των 15 ετών δεν θα μπορούν να έχουν πρόσβαση σε social media, με βάση το νέο ελληνικό πλαίσιο που προωθεί η κυβέρνηση. Το θέμα πέρασε από το Υπουργικό Συμβούλιο στις 30 Σεπτεμβρίου και πλέον το ενδιαφέρον μεταφέρεται στο πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη, καθώς το κρίσιμο σημείο δεν είναι να αναγραφεί απλώς μια ημερομηνία γέννησης σε μια φόρμα, αλλά να μπορεί η πλατφόρμα να επαληθεύσει πραγματικά την ηλικία.
Η κίνηση της Αθήνας έρχεται τη στιγμή που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τη δική της πρόταση για το EU KIDS Act. Η ευρωπαϊκή προσέγγιση είναι διαφορετική: κάτω των 13 δεν προβλέπεται λογαριασμός social media, στις ηλικίες 13 και 14 θα επιτρέπονται μόνο περιορισμένοι λογαριασμοί υπό γονικό έλεγχο, ενώ από τα 15 θα επιτρέπονται προσωπικοί λογαριασμοί. Πρόκειται όμως για πρόταση κανονισμού και όχι για νομοθεσία που έχει ήδη τεθεί σε ισχύ.
Τι αλλάζει στην Ελλάδα από το 2027
Το ελληνικό σχέδιο νόμου θέτει ως ελάχιστο όριο τα 15 έτη για την πρόσβαση σε επιγραμμικές υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης. Για την εφαρμογή του ορίου, η 1η Ιανουαρίου θεωρείται ημερομηνία γέννησης όλων όσοι έχουν γεννηθεί μέσα στο ίδιο ημερολογιακό έτος.
Με απλά λόγια, η ρύθμιση δεν βασίζεται στο αν ένα παιδί «έκλεισε» 15 ακριβώς την ημέρα των γενεθλίων του, αλλά σε έναν ενιαίο ημερολογιακό κανόνα. Αυτό έχει σημασία επειδή περιορίζει τις γκρίζες ζώνες όταν οι πλατφόρμες καλούνται να αποφασίσουν ποιος έχει δικαίωμα πρόσβασης.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι δεν πρόκειται μόνο για ένα ακόμη γονικό φίλτρο. Το βάρος μεταφέρεται σημαντικά και στις ίδιες τις πλατφόρμες, οι οποίες θα πρέπει να εφαρμόζουν αξιόπιστους μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας. Το νέο πλαίσιο συζητήθηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο και η έναρξη εφαρμογής έχει τοποθετηθεί στην 1η Ιανουαρίου 2027.
Το Kids Wallet γίνεται το βασικό εργαλείο
Εδώ βρίσκεται ίσως η πιο ενδιαφέρουσα τεχνολογική πλευρά της ρύθμισης.
Το Kids Wallet έχει σχεδιαστεί ως μηχανισμός γονικού ελέγχου και επιβεβαίωσης ηλικίας. Σύμφωνα με τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου, όταν χρησιμοποιείται για επιβεβαίωση ηλικίας δεν χρειάζεται να δίνει στην πλατφόρμα την ημερομηνία γέννησης ή άλλα στοιχεία ταυτότητας. Η πληροφορία μπορεί να περιορίζεται σε ένα απλό «σήμα», δηλαδή αν ο χρήστης βρίσκεται πάνω ή κάτω από το συγκεκριμένο όριο.
Αυτό είναι κρίσιμο για την ιδιωτικότητα. Αν μια πλατφόρμα χρειάζεται απλώς να γνωρίζει αν κάποιος είναι 15+, δεν υπάρχει τεχνικός λόγος να λαμβάνει ολόκληρη την ταυτότητα ή την ακριβή ημερομηνία γέννησης. Η ευρωπαϊκή τεχνική προσέγγιση για την επαλήθευση ηλικίας κινείται επίσης προς αυτή την κατεύθυνση, με λύσεις που μπορούν να αποδεικνύουν ότι κάποιος περνά ένα ηλικιακό κατώφλι χωρίς να αποκαλύπτουν περισσότερα προσωπικά δεδομένα από όσα χρειάζονται.
Τι θα γίνεται στις ηλικίες 13 έως 15
Εδώ η ελληνική και η ευρωπαϊκή προσέγγιση αποκλίνουν.
Το EU KIDS Act της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που παρουσιάστηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2026, προτείνει ένα «σκαλοπάτι» πρόσβασης. Κάτω των 13 δεν θα υπάρχει προσωπικός λογαριασμός. Στις ηλικίες 13 και 14, ο λογαριασμός θα μπορεί να δημιουργείται μόνο με συμμετοχή γονέα ή κηδεμόνα, με περιορισμούς όπως ημερήσιο όριο χρήσης και έλεγχο των επαφών. Από τα 15 και μετά, το παιδί θα μπορεί να έχει δικό του λογαριασμό.
Η Ελλάδα, αντίθετα, επιλέγει εθνικά μια πιο αυστηρή γραμμή, θέτοντας το 15 ως βασικό όριο πρόσβασης στα social media. Η κυβέρνηση έχει επισημάνει ότι η ελληνική νομοθεσία μπορεί να προσαρμοστεί αργότερα ώστε να συμβαδίσει με την τελική ευρωπαϊκή ρύθμιση, όταν αυτή ολοκληρωθεί.
Δεν αφορά μόνο το Instagram και το TikTok
Η ευρωπαϊκή πρόταση είναι σημαντική επειδή δεν περιορίζεται στην ηλικία.
Το EU KIDS Act καλύπτει κοινωνικά δίκτυα και υπηρεσίες διαμοιρασμού βίντεο με χαρακτηριστικά που θεωρούνται επικίνδυνα για ανηλίκους, αλλά παράλληλα θέτει κανόνες για παιχνίδια, καταστήματα εφαρμογών και ορισμένες υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης. Στο επίκεντρο βρίσκεται η λογική του «ασφαλούς σχεδιασμού»: οι υπηρεσίες δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούν σχεδιαστικά τεχνάσματα που ωθούν τα παιδιά σε υπερβολική χρήση, ούτε να επιτρέπουν εύκολη επικοινωνία από αγνώστους ή προεπιλεγμένες λειτουργίες που αυξάνουν την έκθεση.
Αυτό αλλάζει τη συζήτηση. Το πρόβλημα δεν αντιμετωπίζεται μόνο με το «κόψε την πρόσβαση κάτω από μια ηλικία», αλλά και με το πώς είναι σχεδιασμένη η ίδια η υπηρεσία.
Ποιος θα ελέγχει τις πλατφόρμες
Η ΕΕΤΤ έχει οριστεί Συντονιστής Ψηφιακών Υπηρεσιών για την εφαρμογή του Digital Services Act στην Ελλάδα και έχει αρμοδιότητες εποπτείας, καταγγελιών και επιβολής κυρώσεων στο πλαίσιο του DSA.
Για τις πολύ μεγάλες πλατφόρμες, ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διατηρεί ειδικές αρμοδιότητες επιβολής ως προς τις υποχρεώσεις που αφορούν συστημικούς κινδύνους. Αυτό σημαίνει ότι η εφαρμογή του ελληνικού ορίου δεν θα είναι απλώς μια υπόθεση μεταξύ ελληνικής κυβέρνησης και των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών.
Το πραγματικό τεστ αρχίζει την 1η Ιανουαρίου
Το πραγματικό τεστ, πάντως, δεν θα είναι η ψήφιση του νόμου αλλά η εφαρμογή του από την 1η Ιανουαρίου 2027. Οι πλατφόρμες θα πρέπει να αποδείξουν ότι μπορούν να επιβεβαιώνουν την ηλικία χωρίς να μετατρέπουν αυτή τη διαδικασία σε νέα βάση συλλογής προσωπικών δεδομένων, ενώ οι γονείς θα πρέπει να γνωρίζουν ότι κανένα ψηφιακό εργαλείο δεν μπορεί να αντικαταστήσει την επίβλεψη και την ενημέρωση.
Το ενδιαφέρον της ελληνικής πρωτοβουλίας βρίσκεται ακριβώς εκεί: για πρώτη φορά η ευθύνη μετακινείται πιο καθαρά από τον ανήλικο και την οικογένεια προς την ίδια την πλατφόρμα. Η επιτυχία, λοιπόν, δεν θα κριθεί από το πόσοι λογαριασμοί θα μπλοκαριστούν την πρώτη ημέρα του 2027, αλλά από το αν μπορεί να δημιουργηθεί ένα σύστημα που θα προστατεύει τα παιδιά χωρίς να απαιτεί από όλους τους χρήστες να παραδίδουν περισσότερα προσωπικά δεδομένα από όσα είναι απολύτως απαραίτητα.
Και αυτό είναι τελικά το δύσκολο στοίχημα: όχι απλώς να μπει ένα «15+» στην οθόνη, αλλά να βρεθεί η ισορροπία ανάμεσα στην προστασία των παιδιών, την ιδιωτικότητα και την ελευθερία χρήσης του διαδικτύου. Το αποτέλεσμα αυτής της προσπάθειας θα κρίνει αν το ελληνικό μοντέλο θα αποτελέσει πραγματική λύση ή απλώς έναν ακόμη κανόνα που οι πλατφόρμες και οι χρήστες θα προσπαθήσουν να παρακάμψουν.
