Δεν θα αρκεί πλέον ένα παιδί να δηλώσει ότι είναι 18 ετών για να ανοίξει TikTok, Instagram ή YouTube. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζει ένα νέο σύστημα όπου το κινητό θα μπορεί να λειτουργεί ως «διαβατήριο ηλικίας», επιβεβαιώνοντας ότι ο χρήστης είναι αρκετά μεγάλος χωρίς να αποκαλύπτει απαραίτητα την ταυτότητά του.
Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το EU Kids Act μεταφέρει πλέον την ευθύνη στις ίδιες τις πλατφόρμες. Το σχέδιο προβλέπει ηλικιακά όρια για social media, πλατφόρμες βίντεο, online παιχνίδια και AI chatbots, ενώ οι εταιρείες θα υποχρεούνται να εφαρμόζουν πραγματικούς μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας. Η πρόταση δεν αποτελεί ακόμη νόμο και θα πρέπει να συμφωνηθεί από τα κράτη-μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Σύνοψη
- Η ΕΕ προτείνει διαφορετικά επίπεδα πρόσβασης ανά ηλικία, με πλήρεις προσωπικούς λογαριασμούς από τα 15.
- Παιδιά 13-14 ετών θα μπορούν, σύμφωνα με το σχέδιο, να αποκτούν περιορισμένους λογαριασμούς με γονική έγκριση.
- Κάτω των 13 ετών δεν θα επιτρέπεται η ανεξάρτητη πρόσβαση στις συγκεκριμένες υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης.
- TikTok, Instagram και άλλες πλατφόρμες θα πρέπει να επαληθεύουν την ηλικία κατά τη δημιουργία λογαριασμού.
- Η ΕΕ έχει ήδη αναπτύξει εφαρμογή επαλήθευσης ηλικίας που μπορεί να λειτουργεί ως ανεξάρτητη εφαρμογή ή να ενσωματωθεί σε ευρωπαϊκά ψηφιακά πορτοφόλια ταυτότητας.
- Ο χρήστης θα μπορεί να αποδεικνύει ότι περνά ένα ηλικιακό όριο χωρίς να χρειάζεται να αποκαλύπτει περισσότερα προσωπικά στοιχεία από όσα είναι απαραίτητα.
- Η πρόταση αφορά ευρύτερα social media, πλατφόρμες βίντεο, παιχνίδια και AI chatbots και όχι μόνο Facebook, Instagram και TikTok.
Το πρόβλημα με το σημερινό «είμαι 18»
Σήμερα ο έλεγχος ηλικίας σε πολλές διαδικτυακές υπηρεσίες είναι εξαιρετικά απλός: ο χρήστης πληκτρολογεί ημερομηνία γέννησης και η πλατφόρμα τον πιστεύει. Αυτό ακριβώς θέλει να αλλάξει η Ευρώπη.
Η ίδια η Κομισιόν έχει ήδη διαπιστώσει ότι το μοντέλο αυτό δεν λειτουργεί επαρκώς. Τον Απρίλιο του 2026 κατέληξε προκαταρκτικά ότι το Instagram και το Facebook δεν λαμβάνουν αρκετά αποτελεσματικά μέτρα για να εμποδίζουν παιδιά κάτω των 13 ετών να δημιουργούν λογαριασμούς, καθώς ένα παιδί μπορεί απλώς να δηλώσει ψευδή ημερομηνία γέννησης.
Στην περίπτωση του TikTok, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επίσης εκφράσει ανησυχίες για τον τρόπο με τον οποίο προστατεύονται οι λογαριασμοί ανηλίκων. Τον Ιούλιο του 2026 η Κομισιόν ανακοίνωσε προκαταρκτικά ευρήματα σύμφωνα με τα οποία οι ρυθμίσεις για τους λογαριασμούς ανηλίκων δεν ανταποκρίνονται πλήρως στις απαιτήσεις του Digital Services Act.
Το νέο μοντέλο επομένως έχει μια απλή λογική: η πλατφόρμα δεν θα πρέπει απλώς να ρωτά την ηλικία· θα πρέπει να μπορεί να την επιβεβαιώνει.
Πώς θα λειτουργεί ο έλεγχος ηλικίας σε iPhone και Android
Εδώ βρίσκεται ίσως η σημαντικότερη τεχνολογική αλλαγή.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη δημιουργήσει μια ευρωπαϊκή λύση επαλήθευσης ηλικίας, η οποία έχει σχεδιαστεί ώστε να λειτουργεί με τρόπο που περιορίζει την αποκάλυψη προσωπικών δεδομένων. Ο χρήστης θα μπορεί να έχει την αντίστοιχη εφαρμογή στο smartphone του και να αποδεικνύει ότι βρίσκεται πάνω από ένα συγκεκριμένο όριο ηλικίας.
Η διαδικασία μπορεί να ξεκινά με την επιβεβαίωση της ηλικίας μέσω βιομετρικού διαβατηρίου ή ταυτότητας, εθνικού ηλεκτρονικού συστήματος ταυτοποίησης, πχ gov.gr wallet, υποστηριζόμενης εφαρμογής τρίτου μέρους, ακόμη και με φυσική ταυτοποίηση. Μετά την αρχική επιβεβαίωση, η συσκευή μπορεί να χρησιμοποιεί το σχετικό ψηφιακό διαπιστευτήριο για να αποδεικνύει μόνο την ηλικιακή κατηγορία του χρήστη.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι το Instagram ή το TikTok δεν θα χρειάζεται απαραίτητα να γνωρίζει ότι ο χρήστης είναι ο Γιάννης, η Μαρία ή ο Κώστας και ποια ακριβώς είναι η ημερομηνία γέννησής του. Θα μπορεί να λαμβάνει μια πολύ πιο περιορισμένη απάντηση: «ο χρήστης είναι άνω των 15» ή «ο χρήστης δεν είναι άνω των 13».
Η τεχνολογία έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να διατίθεται ως αυτόνομη εφαρμογή ή να ενσωματώνεται στα εθνικά Ευρωπαϊκά Ψηφιακά Πορτοφόλια Ταυτότητας. Η Κομισιόν έχει ζητήσει από τα κράτη-μέλη να επιταχύνουν την ανάπτυξη και διάθεσή της, με στόχο να είναι διαθέσιμη στους πολίτες έως το τέλος του 2026.
Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι η Apple ή η Google θα «κλειδώνουν» από μόνες τους κάθε εφαρμογή στο iPhone ή στο Android. Η ευρωπαϊκή πρόταση αφορά κυρίως τις υποχρεώσεις των υπηρεσιών και των πλατφορμών. Ο ακριβής τρόπος ενσωμάτωσης του ελέγχου ηλικίας σε iOS και Android θα εξαρτηθεί από την τελική νομοθεσία και την υλοποίηση των σχετικών ψηφιακών πορτοφολιών.
Τι σημαίνει αυτό για το TikTok
Για το TikTok, η αλλαγή είναι σημαντική επειδή η ηλικία του χρήστη δεν θα αποτελεί πλέον απλώς στοιχείο του προφίλ.
Σύμφωνα με το σχέδιο που έχει δει το Reuters, οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και οι υπηρεσίες διαμοιρασμού βίντεο θα πρέπει να επαληθεύουν την ηλικία κατά τη δημιουργία νέου λογαριασμού. Για τις ηλικίες 13-14 προβλέπονται λογαριασμοί που θα δημιουργούνται με γονική έγκριση και θα έχουν περιορισμένες επαφές και αυστηρότερους περιορισμούς χρήσης. Από τα 15, οι έφηβοι θα μπορούν να δημιουργούν δικούς τους λογαριασμούς.
Παράλληλα, το TikTok θα πρέπει να προσαρμόσει περισσότερο τον τρόπο με τον οποίο προβάλλεται περιεχόμενο σε ανηλίκους. Η Κομισιόν έχει ήδη ζητήσει αλλαγές στα προεπιλεγμένα επίπεδα ιδιωτικότητας των λογαριασμών ανηλίκων και στον τρόπο με τον οποίο το περιεχόμενό τους εμφανίζεται στο For You Feed.
Άρα η αλλαγή δεν είναι μόνο «ποιος μπορεί να μπει». Είναι και τι μπορεί να κάνει ένας ανήλικος αφού μπει.
Instagram: ο έλεγχος ηλικίας γίνεται πραγματικό φίλτρο
Το Instagram βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής εποπτείας. Η Κομισιόν έχει διαπιστώσει ότι το υπάρχον σύστημα μπορεί να παρακαμφθεί με μια ψευδή ημερομηνία γέννησης.
Με ένα σύστημα ψηφιακής επαλήθευσης ηλικίας, το μοντέλο αλλάζει δραστικά. Αν ένας χρήστης προσπαθήσει να δημιουργήσει νέο λογαριασμό, η πλατφόρμα θα μπορεί να ζητήσει επιβεβαίωση ότι πληροί το συγκεκριμένο ηλικιακό όριο, αντί να βασιστεί αποκλειστικά σε αυτό που δήλωσε ο ίδιος.
Η αλλαγή έχει ιδιαίτερη σημασία για τη Meta, επειδή η εταιρεία λειτουργεί ταυτόχρονα τεράστιες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και έχει ήδη βρεθεί αντιμέτωπη με ευρωπαϊκές διαδικασίες σχετικά με την προστασία ανηλίκων.
Και το YouTube μπαίνει στο κάδρο
Το YouTube είναι ίσως η πιο ενδιαφέρουσα περίπτωση, επειδή δεν είναι ακριβώς το ίδιο προϊόν με ένα κοινωνικό δίκτυο όπως το Instagram ή το TikTok.
Το ευρωπαϊκό σχέδιο που έχει δει το Reuters αφορά και τις πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο, επομένως η συζήτηση δεν περιορίζεται στα κλασικά social media. Το YouTube είναι ένα από τα παραδείγματα υπηρεσιών που αναφέρονται στο πλαίσιο των νέων κανόνων.
Αυτό σημαίνει ότι η μεγάλη αλλαγή μπορεί να αφορά όχι μόνο το αν ένα παιδί μπορεί να έχει λογαριασμό, αλλά και το πώς θα λειτουργούν οι συστάσεις περιεχομένου, οι γονικοί έλεγχοι και οι μηχανισμοί αναφοράς επιβλαβούς περιεχομένου για ανηλίκους.
Η ΕΕ έχει ήδη απαιτήσει από τις μεγάλες πλατφόρμες να προσφέρουν μεγαλύτερο έλεγχο στις προσωποποιημένες προτάσεις και να εφαρμόζουν μέτρα προστασίας των ανηλίκων. Οι νέοι κανόνες θα μπορούσαν να κάνουν αυτές τις απαιτήσεις ακόμη πιο συγκεκριμένες.
Δεν θα αλλάξει μόνο η ηλικία – αλλά και ο σχεδιασμός των εφαρμογών
Η πρόταση της ΕΕ δεν σταματά στον έλεγχο ταυτότητας.
Οι πλατφόρμες θα πρέπει να αποφεύγουν χαρακτηριστικά σχεδιασμού που ενθαρρύνουν την υπερβολική χρήση, ενώ θα πρέπει να προσφέρουν αποτελεσματικά εργαλεία γονικού ελέγχου και απλούστερους τρόπους αναφοράς επιβλαβούς περιεχομένου.
Στην πράξη, αυτό μπορεί να σημαίνει λιγότερο επιθετικές ειδοποιήσεις, περιορισμούς σε ατελείωτες ροές περιεχομένου και μεγαλύτερο έλεγχο των συστημάτων προτάσεων όταν ο χρήστης είναι ανήλικος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη προτείνει στο πλαίσιο του DSA μέτρα κατά του λεγόμενου «εθιστικού σχεδιασμού», μαζί με πιο ιδιωτικές προεπιλεγμένες ρυθμίσεις για παιδιά.
Έτσι, το ζήτημα μετατρέπεται από «πόσο χρονών είσαι;» σε ένα πολύ μεγαλύτερο τεχνικό και επιχειρηματικό ερώτημα: «πώς πρέπει να είναι σχεδιασμένη μια πλατφόρμα όταν γνωρίζει ότι ο χρήστης είναι ανήλικος;»
Η Ελλάδα έχει ήδη προχωρήσει ακόμη πιο μακριά
Η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα, καθώς η χώρα έχει ήδη κοινοποιήσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή εθνικό σχέδιο που προβλέπει όριο 15 ετών για την πρόσβαση σε υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης, με αξιόπιστους μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας.
Το ελληνικό σχέδιο προβλέπει επίσης ότι ο περιορισμός δεν αφορά γενικά το διαδίκτυο ούτε εκπαιδευτικές ή ενημερωτικές υπηρεσίες. Στοχεύει συγκεκριμένα υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης που θεωρούνται αυξημένου κινδύνου λόγω του τρόπου σχεδιασμού και λειτουργίας τους.
Η εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι η Ελλάδα και η ΕΕ κινούνται πλέον προς την ίδια γενικότερη κατεύθυνση: ο έλεγχος ηλικίας να γίνει τεχνικά αξιόπιστος και όχι απλώς μια ερώτηση που μπορεί να παρακαμφθεί με ένα ψεύτικο έτος γέννησης.
Το πραγματικό στοίχημα είναι η ιδιωτικότητα
Υπάρχει όμως και ένα μεγάλο τεχνικό ερώτημα: πόσα προσωπικά δεδομένα θα χρειάζεται να παραδίδει ένας χρήστης για να αποδείξει την ηλικία του;
Η λύση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έχει σχεδιαστεί ακριβώς για να περιορίσει αυτό το πρόβλημα. Η λογική είναι να μπορεί κάποιος να αποδεικνύει ότι περνά ένα συγκεκριμένο ηλικιακό όριο χωρίς να αποκαλύπτει περιττές πληροφορίες, όπως ολόκληρη την ταυτότητά του ή την ακριβή ημερομηνία γέννησης.
Αν αυτή η αρχιτεκτονική εφαρμοστεί σωστά, το αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι σημαντικό: το TikTok, το Instagram ή το YouTube θα γνωρίζουν ότι κάποιος είναι αρκετά μεγάλος για να χρησιμοποιήσει μια υπηρεσία, χωρίς απαραίτητα να γνωρίζουν ποιος ακριβώς είναι.
Το «μπλόκο» δεν ξεκινά αύριο
Παρά τους τίτλους περί «οριστικού μπλόκου», η σημερινή εικόνα είναι διαφορετική. Το EU Kids Act είναι ακόμη νομοθετική πρόταση και οι λεπτομέρειες μπορούν να αλλάξουν κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων με τα κράτη-μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Αν όμως το σχέδιο προχωρήσει, θα σηματοδοτήσει μια πολύ μεγαλύτερη αλλαγή από μια απλή αύξηση του ηλικιακού ορίου. Η Ευρώπη επιχειρεί να δημιουργήσει ένα ψηφιακό σύστημα ηλικιακής ταυτοποίησης, το οποίο θα μπορεί να λειτουργεί από το smartphone και να χρησιμοποιείται από διαφορετικές υπηρεσίες.
Και τότε το κλασικό πεδίο «ημερομηνία γέννησης» στο Instagram ή στο TikTok μπορεί να γίνει παρελθόν. Το κινητό θα μπορεί να λέει στην εφαρμογή μόνο αυτό που χρειάζεται να γνωρίζει: «ο χρήστης περνά το ηλικιακό όριο» ή «ο χρήστης δεν το περνά». Το αν αυτό θα οδηγήσει σε πραγματικά ασφαλέστερο διαδίκτυο για τα παιδιά θα εξαρτηθεί τελικά όχι μόνο από την τεχνολογία, αλλά και από το πόσο αποτελεσματικά θα εφαρμοστούν οι κανόνες στις ίδιες τις πλατφόρμες.
