Η επαλήθευση ηλικίας στο διαδίκτυο εξελίσσεται ραγδαία, καθώς κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο επιβάλλουν νέους κανόνες για την προστασία των ανηλίκων. Ωστόσο, η απαίτηση για αποστολή φωτογραφιών προσώπου ή εγγράφων ταυτοποίησης έχει προκαλέσει έντονες ανησυχίες για την ιδιωτικότητα. Μια νέα προσέγγιση φιλοδοξεί να αλλάξει τα δεδομένα, επιτρέποντας την εκτίμηση της ηλικίας απευθείας στη συσκευή του χρήστη, χωρίς οι βιομετρικές εικόνες να εγκαταλείπουν ποτέ το κινητό ή τον υπολογιστή του.
Η τεχνολογία αναπτύσσεται από την εταιρεία Incode Technologies και βασίζεται σε μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης που εκτελούνται τοπικά (on-device). Αντί η φωτογραφία του χρήστη να αποστέλλεται σε απομακρυσμένους διακομιστές για ανάλυση, όλη η διαδικασία πραγματοποιείται στη συσκευή. Στον διακομιστή αποστέλλεται μόνο το αποτέλεσμα της επαλήθευσης – για παράδειγμα αν ο χρήστης είναι άνω ή κάτω από ένα συγκεκριμένο ηλικιακό όριο – μαζί με περιορισμένα τεχνικά στοιχεία για την αποτροπή απάτης.
Η προσέγγιση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Αυστραλία και αρκετές πολιτείες των ΗΠΑ προωθούν ή εφαρμόζουν συστήματα επαλήθευσης ηλικίας για την πρόσβαση σε κοινωνικά δίκτυα και περιεχόμενο ενηλίκων, εντείνοντας τη συζήτηση γύρω από την ισορροπία μεταξύ προστασίας των ανηλίκων και προστασίας των προσωπικών δεδομένων.
Πώς λειτουργεί η επαλήθευση ηλικίας χωρίς να αποθηκεύεται το πρόσωπο
Η διαδικασία είναι αρκετά διαφορετική από τα σημερινά συστήματα που απαιτούν ανέβασμα selfie ή φωτογραφίας ταυτότητας.
Ο χρήστης κοιτάζει την κάμερα της συσκευής του και ο αλγόριθμος αναλύει το πρόσωπο τοπικά, χρησιμοποιώντας μοντέλα εκτίμησης ηλικίας και μηχανισμούς passive liveness detection. Με αυτόν τον τρόπο το σύστημα προσπαθεί να διαπιστώσει ότι πρόκειται για πραγματικό άνθρωπο και όχι για φωτογραφία, βίντεο ή εικόνα που έχει δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη.
Το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι οι εικόνες του προσώπου δεν μεταφέρονται ούτε αποθηκεύονται σε εξωτερικούς διακομιστές. Αυτό μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο διαρροής βιομετρικών δεδομένων σε περίπτωση κυβερνοεπίθεσης ή παραβίασης μιας υπηρεσίας.
Η εταιρεία υποστηρίζει επίσης ότι η συγκεκριμένη προσέγγιση είναι ταχύτερη, καθώς δεν απαιτεί συνεχή επικοινωνία με το cloud, ενώ μπορεί να λειτουργήσει ακόμη και σε συνθήκες περιορισμένης σύνδεσης στο διαδίκτυο.
Γιατί η προστασία της ιδιωτικότητας γίνεται κρίσιμο ζήτημα
Τα τελευταία χρόνια, αρκετές πλατφόρμες έχουν υιοθετήσει μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας μέσω σάρωσης προσώπου ή επίσημων εγγράφων. Ωστόσο, περιστατικά παραβίασης δεδομένων και οι ανησυχίες σχετικά με την αποθήκευση ευαίσθητων βιομετρικών πληροφοριών έχουν προκαλέσει αντιδράσεις από οργανώσεις προστασίας προσωπικών δεδομένων και ειδικούς στην κυβερνοασφάλεια.
Η μετάβαση σε επεξεργασία on-device θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό βήμα προς μια πιο ασφαλή μορφή ψηφιακής ταυτοποίησης. Αντί οι εταιρείες να συλλέγουν φωτογραφίες εκατομμυρίων χρηστών, θα λαμβάνουν μόνο ένα ανώνυμο αποτέλεσμα που επιβεβαιώνει αν κάποιος πληροί ή όχι το απαιτούμενο ηλικιακό όριο.
Βέβαια, η τεχνολογία δεν λύνει όλα τα προβλήματα. Η ακρίβεια των μοντέλων εκτίμησης ηλικίας εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο αξιολόγησης, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις όπου η πραγματική ηλικία ενός χρήστη βρίσκεται πολύ κοντά στο επιτρεπόμενο όριο. Παράλληλα, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι απαιτείται πλήρης διαφάνεια σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας των αλγορίθμων και ανεξάρτητοι έλεγχοι για την αποφυγή διακρίσεων ή λανθασμένων αποτελεσμάτων.
Καθώς οι νέοι κανονισμοί για την προστασία των ανηλίκων επεκτείνονται διεθνώς, λύσεις που συνδυάζουν ασφάλεια, ιδιωτικότητα και τοπική επεξεργασία δεδομένων ενδέχεται να αποτελέσουν το νέο πρότυπο για την επαλήθευση ηλικίας στο διαδίκτυο. Αν η τεχνολογία αποδειχθεί αξιόπιστη στην πράξη, ίσως στο μέλλον η επιβεβαίωση της ηλικίας να γίνεται χωρίς να χρειάζεται ποτέ να εμπιστευόμαστε το πρόσωπό μας σε κάποιον απομακρυσμένο διακομιστή.
