Μια νέα ευρήματα από ερευνητές του Johns Hopkins University δείχνουν ότι κάποιες μορφές ζωής — ακόμα και μικροοργανισμοί — μπορούν να επιβιώσουν από το τεράστιο σοκ της εκτόξευσης μέσα σε θραύσματα αστεροειδών και να φτάσουν σε άλλους πλανήτες… ίσως ακόμα και στη Γη. Η έρευνα αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο μία από τις πιο συναρπαστικές θεωρίες για την προέλευση της ζωής στο ηλιακό μας σύστημα.
Η ιδέα ότι ζωή μπορεί να ταξιδέψει ανάμεσα σε πλανήτες, γνωστή ως λιθοπανσπερμία (lithopanspermia), υποστηρίζεται από τα νέα πειράματα που μιμούνται τις ακραίες συνθήκες που δημιουργούνται όταν ένας αστεροειδής χτυπά έναν πλανήτη — και στη συνέχεια οι συντριβές φτάνουν μέχρι το διάστημα.
Απίστευτη Αντοχή: Τα μικρόβια που “φωνάζουν” ότι είναι αθάνατα
Στο πείραμα, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν τον Deinococcus radiodurans, έναν εξαιρετικά ανθεκτικό μικροοργανισμό που ζει στις υψηλές ερήμους της Χιλής και είναι γνωστός για την ικανότητά του να αντέχει σε ακραία περιβάλλοντα — από εντατική ακτινοβολία μέχρι αφόρητη ξηρασία.
Για να προσομοιώσουν την επίδραση ενός μεγάλου αστεροειδούς που χτυπά έναν πλανήτη, οι ερευνητές “στρίμωξαν” τα μικρόβια ανάμεσα σε μεταλλικές πλάκες και τα χτύπησαν με έναν ειδικό εκτοξευτήρα — παράγοντας πιέσεις έως και 2,4 Gigapascals. Για σύγκριση, η πίεση στο βυθό της Μαριανών Τάφρου είναι περίπου 0,1 Gigapascal — δηλαδή τουλάχιστον δέκα φορές μικρότερη.
Το αποτέλεσμα; Τα μικρόβια επιβίωσαν σε εξαιρετικά υψηλές πιέσεις και μερικά ανθεκτικά κύτταρα παρέμειναν ζωντανά ακόμα και μετά από σφοδρές δοκιμές. Στην πραγματικότητα, η ίδια η εξοπλισμός κατέρρευσε πριν οι επιστήμονες μπορέσουν να εξοντώσουν όλα τα βακτήρια!
«Πραγματικά δεν περίμενα ότι θα επέζησαν ούτε στο πρώτο επίπεδο πίεσης», είπε η Lily Zhao, επικεφαλής ερευνήτρια της ομάδας. «Προσπαθούσαμε και προσπαθούσαμε να τα σκοτώσουμε — αλλά ήταν πραγματικά δύσκολο».
Αυτό σημαίνει ότι — υπό σωστές συνθήκες — οργανισμοί όπως αυτός μπορούν να θεωρηθούν ως υποψήφιοι φορείς ζωής που μπορούν να “απηχθούν” από τον ένα πλανήτη στον άλλο μέσα σε κομμάτια αστεροειδών.
Τι σημαίνει αυτό για την προέλευση της ζωής και το μέλλον της εξερεύνησης
Αυτή η μελέτη έχει τεράστιες προεκτάσεις για δύο πολύ μεγάλα ζητήματα: το πώς άρχισε η ζωή στη Γη και το πώς αλληλεπιδρούμε με άλλα ουράνια σώματα στο διάστημα.
Η ιδέα της λιθοπανσπερμίας δεν είναι καινούργια — κυκλοφορεί περίοπτα στις θεωρίες για την προέλευση της ζωής — αλλά έως τώρα υπήρχαν λίγα πειράματα που να δείχνουν ότι είναι πραγματικά εφικτό να επιβιώσουν μικροοργανισμοί σε τόσο ακραίες συνθήκες. Τώρα όμως… υπάρχουν αποδείξεις ότι είναι τουλάχιστον πιθανό.
Αυτό βάζει νέα ερωτήματα όχι μόνο για το αν η ζωή στη Γη μπορεί να έχει εξωγήινη “καταγωγή”, αλλά και για το πώς πρέπει να προστατεύουμε πλανήτες από απρόσεκτη μόλυνση με ξένες μορφές ζωής. Φανταστείτε ότι ένα σκάφος από ένα φερόμενο “φιλικό” πλανήτη χτύπησε κατά λάθος μια έρημο στη Γη και άφησε μικρόβια πίσω… Η διαχείριση αυτού του ενδεχομένου δεν είναι πια απλή θεωρία, αλλά πρακτικό επιστημονικό ζήτημα.
Μάλιστα, οι ερευνητές τονίζουν ότι αυτές οι διαδικασίες έχουν άμεση επίδραση και στους κανόνες πλανητικής προστασίας για αποστολές που πηγαίνουν και επιστρέφουν από άλλους κόσμους. «Ίσως πρέπει να είμαστε πιο σοβαροί στο πώς ταξιδεύουμε και τι φέρνουμε πίσω», είπε ο επικεφαλής της έρευνας, K.T. Ramesh.
Ακόμα κι αν δεν υπάρχει ζωή σε πλανήτες όπως ο Mars σήμερα, αν υπήρχε ή υπάρχει ακόμα — ακόμα και κάποιο εξίσου σκληρό είδος — τα νέα δεδομένα δείχνουν ότι θα μπορούσε να “ταξιδέψει” με τον δικό του τρόπο.
