![]()
Με λίγα λόγια
- Οι κυβερνοεγκληματίες χρησιμοποιούν deepfakes, ψεύτικες ταυτότητες και πλαστές κλήσεις τεχνικής υποστήριξης για να αποκτούν πρόσβαση σε εταιρικά συστήματα.
- Υποθέσεις όπως η απάτη στην Arup και η κυβερνοεπίθεση στη Marks & Spencer δείχνουν ότι η ανθρώπινη εμπιστοσύνη παραμένει ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους για τις επιχειρήσεις.
- Η ισχυρότερη επαλήθευση ταυτότητας, η πολυπαραγοντική ταυτοποίηση και ο ανεξάρτητος έλεγχος ευαίσθητων αιτημάτων μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τις επιθέσεις.
Η τεχνητή νοημοσύνη κάνει ολοένα πιο εύκολη την πλαστοπροσωπία στο διαδίκτυο, δημιουργώντας νέες προκλήσεις για την ασφάλεια των επιχειρήσεων. Οι χάκερ δεν περιορίζονται πλέον σε παραδοσιακά μηνύματα phishing, αλλά χρησιμοποιούν deepfakes, ψεύτικες βιντεοκλήσεις και πλαστές ταυτότητες τεχνικών υποστήριξης, προσπαθώντας να πείσουν εργαζομένους να αποκαλύψουν πληροφορίες ή να παραχωρήσουν πρόσβαση στους υπολογιστές τους.
Σε ανάλυση που δημοσίευσε το BleepingComputer στις 18 Νοεμβρίου 2026, παρουσιάζονται τρεις χαρακτηριστικές περιπτώσεις που δείχνουν πώς η κοινωνική μηχανική μπορεί να παρακάμψει ακόμη και οργανισμούς με ισχυρές τεχνικές υποδομές ασφαλείας.
Η απάτη των 25 εκατομμυρίων δολαρίων με deepfake βιντεοκλήση
Μία από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις σημειώθηκε τον Ιανουάριο του 2024 στην εταιρεία μηχανικών Arup. Ένας εργαζόμενος στο γραφείο της στο Χονγκ Κονγκ έλαβε email που φαινόταν να προέρχεται από τον οικονομικό διευθυντή της εταιρείας στο Ηνωμένο Βασίλειο, με αίτημα την πραγματοποίηση οικονομικών μεταφορών.
Αρχικά υποψιάστηκε ότι επρόκειτο για απάτη. Ωστόσο, οι επιφυλάξεις του εξαφανίστηκαν όταν συμμετείχε σε βιντεοδιάσκεψη, στην οποία εμφανίζονταν πρόσωπα που έμοιαζαν με τον οικονομικό διευθυντή και άλλους συναδέλφους του.
Όπως επιβεβαίωσαν οι αστυνομικές αρχές του Χονγκ Κονγκ, η βιντεοδιάσκεψη ήταν προκατασκευασμένη και είχε δημιουργηθεί με δημόσια διαθέσιμα βίντεο και ηχητικό υλικό των συγκεκριμένων προσώπων. Ο εργαζόμενος τελικά ενέκρινε πολλαπλές μεταφορές χρημάτων, με τη συνολική ζημιά να φτάνει περίπου τα 200 εκατομμύρια δολάρια Χονγκ Κονγκ ή 25,6 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ.
Το περιστατικό δείχνει ότι πλέον ούτε η εικόνα ούτε η φωνή ενός γνωστού προσώπου αποτελούν από μόνες τους αξιόπιστη απόδειξη της ταυτότητάς του.
Η κυβερνοεπίθεση στη Marks & Spencer ξεκίνησε από την εμπιστοσύνη
Παρόμοια προβλήματα εμπιστοσύνης εμφανίστηκαν και στην επίθεση κατά της βρετανικής αλυσίδας Marks & Spencer (M&S) τον Απρίλιο του 2025. Οι δράστες χρησιμοποίησαν τεχνικές κοινωνικής μηχανικής για να αποκτήσουν πρόσβαση μέσω τρίτου συνεργάτη τεχνικής υποστήριξης, αντί να εκμεταλλευτούν απευθείας μια τεχνική ευπάθεια στα συστήματα της εταιρείας.
Η επίθεση προκάλεσε σοβαρές διαταραχές στη λειτουργία της επιχείρησης. Οι ηλεκτρονικές παραγγελίες διακόπηκαν, ενώ επηρεάστηκαν οι ανέπαφες πληρωμές και η υπηρεσία παραλαβής παραγγελιών από καταστήματα. Παράλληλα, εκτέθηκαν δεδομένα πελατών.
Η υπόθεση συνδέθηκε με την εγκληματική ομάδα Scattered Spider, η οποία έχει γίνει γνωστή για την αξιοποίηση τεχνικών κοινωνικής μηχανικής και την εξαπάτηση εργαζομένων και συνεργατών επιχειρήσεων.
Οι χάκερ παριστάνουν ακόμη και τους τεχνικούς του IT στο Teams
Μια ακόμη πιο πρόσφατη τάση αφορά την πλαστοπροσωπία εργαζομένων τεχνικής υποστήριξης. Σύμφωνα με έρευνα της Microsoft που δημοσιεύτηκε τον Σεπτέμβριο του 2026, επιτιθέμενοι επικοινωνούσαν με εργαζομένους μέσω εξωτερικών μηνυμάτων ή κλήσεων στο Microsoft Teams, παρουσιάζοντας τους εαυτούς τους ως μέλη του εσωτερικού τμήματος IT.
Χρησιμοποιώντας δικαιολογίες όπως επείγοντα τεχνικά προβλήματα ή απαραίτητες ενημερώσεις ασφαλείας, προσπαθούσαν να πείσουν τους εργαζομένους να επιτρέψουν απομακρυσμένο έλεγχο των υπολογιστών τους. Αφού αποκτούσαν πρόσβαση, εγκαθιστούσαν κακόβουλο λογισμικό και επιχειρούσαν να επεκτείνουν την παρουσία τους στο εταιρικό δίκτυο.
Η Microsoft διευκρινίζει ότι η συγκεκριμένη καμπάνια δεν βασιζόταν σε ευπάθεια του Teams. Οι επιτιθέμενοι εκμεταλλεύονταν νόμιμες λειτουργίες επικοινωνίας και απομακρυσμένης υποστήριξης, πείθοντας τους χρήστες να παρακάμψουν τις προειδοποιήσεις ασφαλείας.
Πώς μπορούν να προστατευτούν οι επιχειρήσεις
Το κοινό στοιχείο των παραπάνω περιστατικών είναι ότι οι δράστες εκμεταλλεύονται την εμπιστοσύνη αντί να βασίζονται αποκλειστικά σε τεχνικές επιθέσεις. Για τον λόγο αυτό, οι επιχειρήσεις χρειάζονται αυστηρότερες διαδικασίες επαλήθευσης ταυτότητας.
Μεταξύ των σημαντικότερων μέτρων είναι:
- Ανεξάρτητη επιβεβαίωση: Οποιοδήποτε ευαίσθητο οικονομικό ή διοικητικό αίτημα πρέπει να επιβεβαιώνεται μέσω διαφορετικού, ήδη γνωστού καναλιού επικοινωνίας.
- Ισχυρή ταυτοποίηση: Οι εργαζόμενοι τεχνικής υποστήριξης πρέπει να επιβεβαιώνουν την ταυτότητα των χρηστών πριν από αλλαγές κωδικών ή παραχώρηση πρόσβασης.
- Πολυπαραγοντικός έλεγχος: Η χρήση MFA, κατά προτίμηση με ανθεκτικές στο phishing μεθόδους, προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο προστασίας.
- Περιορισμένα δικαιώματα: Κάθε εργαζόμενος και εξωτερικός συνεργάτης πρέπει να έχει μόνο την πρόσβαση που χρειάζεται για την εργασία του.
Η εκπαίδευση των εργαζομένων παραμένει σημαντική, αλλά δεν αρκεί από μόνη της. Ακόμη και ένας προσεκτικός υπάλληλος μπορεί να παραπλανηθεί από μια πειστική βιντεοκλήση ή έναν συνεργάτη που φαίνεται να γνωρίζει τις εσωτερικές διαδικασίες της εταιρείας.
Η μεγαλύτερη αλλαγή που απαιτείται είναι να μην αρκεί πλέον η εμπιστοσύνη για την έγκριση μιας ενέργειας. Η ταυτότητα πρέπει να επιβεβαιώνεται με ανεξάρτητες διαδικασίες, ειδικά όταν διακυβεύονται χρήματα, προσωπικά δεδομένα ή η πρόσβαση σε κρίσιμα εταιρικά συστήματα.








