Αν σας πούμε ότι 6 στις 10 επιχειρήσεις παγκοσμίως δηλώνουν ότι το κόστος ενέργειας απειλεί άμεσα την κερδοφορία τους, θα περίμενες ότι οι ίδιες εταιρείες κάνουν ό,τι μπορούν για να το περιορίσουν. Και σε γενικές γραμμές, έτσι ισχυρίζονται. Αλλά τα νούμερα λένε διαφορετική ιστορία.
Σύμφωνα με νέα έρευνα της ABB σε συνεργασία με τη Sapio Research — 2.700 ανώτερα στελέχη από 15 χώρες και 15 κλάδους — η ψηφιακή ετοιμότητα για διαχείριση ενέργειας έχει φτάσει το 67% παγκοσμίως. Δηλαδή περίπου 2 στις 3 επιχειρήσεις χρησιμοποιούν ήδη ή είναι έτοιμες να υιοθετήσουν ψηφιακά συστήματα που παρακολουθούν και βελτιστοποιούν την ενεργειακή κατανάλωση σε πραγματικό χρόνο. Μέχρι εδώ, ενθαρρυντικά.
Το πρόβλημα αρχίζει λίγες γραμμές παρακάτω στην έρευνα. Το 81% των στελεχών συμφωνεί ότι το συνολικό κόστος ιδιοκτησίας πρέπει να καθοδηγεί τις αποφάσεις για ενεργειακή αποδοτικότητα. Αλλά μόνο το 37% εφαρμόζει πραγματικά αυτή τη λογική όταν παίρνει αποφάσεις. Ξέρουν τι πρέπει να κάνουν — απλώς δεν το κάνουν.
Η ενέργεια είναι πλέον το ένα τέταρτο του λειτουργικού κόστους
Η ενέργεια αντιπροσωπεύει κατά μέσο όρο το 25% του συνολικού λειτουργικού κόστους της βιομηχανίας. Δεν είναι δευτερεύον έξοδο — είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος κόστος λειτουργίας για πολλές εταιρείες, αμέσως μετά από τον μισθολόγιο. Και παρά το γεγονός ότι οι χονδρικές τιμές ενέργειας έχουν σχετικά ηρεμήσει τελευταία, σχεδόν 6 στις 10 επιχειρήσεις δηλώνουν ότι η αύξηση του κόστους εξακολουθεί να πιέζει τα περιθώρια κέρδους τους.
Αυτό εξηγεί γιατί το 63% των βιομηχανικών ηγετών έχει ήδη επενδύσει σε λύσεις ενεργειακής αποδοτικότητας, ενώ ένα επιπλέον 29% σχεδιάζει να το κάνει μέσα στους επόμενους 12 μήνες. Με άλλα λόγια, σχεδόν κανείς δεν αγνοεί το θέμα πια. Το ερώτημα δεν είναι αν θα επενδύσουν — είναι αν θα το κάνουν σωστά.
Γιατί τα αποτελέσματα παραμένουν άνισα
Εδώ είναι που η έρευνα γίνεται ενδιαφέρουσα. Το 2022, το κυριότερο εμπόδιο για ενεργειακές επενδύσεις ήταν απλώς το κόστος — δεν υπήρχαν χρήματα ή δεν υπήρχε διάθεση να ξοδευτούν. Το 2026, αυτό έχει αλλάξει δραματικά. Σήμερα τα κυριότερα εμπόδια είναι:
Η έλλειψη αξιοποιήσιμων δεδομένων — οι επιχειρήσεις μετρούν κατανάλωση, αλλά δεν ξέρουν τι να κάνουν με τα νούμερα. Τα κενά δεξιοτήτων — δεν υπάρχει εσωτερική τεχνογνωσία για να αναλυθούν και να αξιοποιηθούν τα δεδομένα. Και η διάσπαση ευθύνης — η ενεργειακή αποδοτικότητα δεν ανήκει σε κανέναν συγκεκριμένα. Είναι θέμα της διοίκησης, του τμήματος λειτουργιών, της βιωσιμότητας, της συντήρησης και των οικονομικών — ταυτόχρονα, άρα τελικά κανενός.
Η ABB το θέτει ξεκάθαρα: η ενεργειακή αποδοτικότητα έχει εξελιχθεί από «καλό να έχουμε» σε θεμέλιο επιχειρηματικής επιβίωσης — για τη συνέχιση της δραστηριότητας, τη συμμόρφωση με ευρωπαϊκές οδηγίες, και τη μακροχρόνια ανταγωνιστικότητα. Ο κίνδυνος για όσες εταιρείες συνεχίζουν να κινούνται αργά δεν είναι απλώς ένας λογαριασμός ρεύματος. Είναι να μείνουν πίσω από ανταγωνιστές που ήδη τρέχουν.
