Η ψηφιακή κακοποίηση δεν σταματά στην οθόνη. Νέα παγκόσμια έρευνα της Kaspersky αποκαλύπτει ότι ένα στα τρία θύματα βιώνει σοβαρές επιπτώσεις και στην πραγματική ζωή, από κοινωνική απομόνωση και ψυχολογική επιβάρυνση μέχρι απώλεια εργασίας ή διακοπή σπουδών. Τα στοιχεία αναδεικνύουν ένα πρόβλημα που αποκτά ολοένα και μεγαλύτερες διαστάσεις.
Η έρευνα, στην οποία συμμετείχαν 7.600 άτομα από 19 χώρες, δείχνει ότι η ψηφιακή κακοποίηση δεν αποτελεί πλέον ένα φαινόμενο που περιορίζεται στα social media ή στις εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων. Το 34% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι οι επιπτώσεις πέρασαν και στην καθημερινότητά του, επηρεάζοντας τις προσωπικές σχέσεις, την εργασία και την ψυχική του υγεία.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι πολλοί εξακολουθούν να μην αντιλαμβάνονται πόσο σοβαρές μπορεί να γίνουν οι συνέπειες. Μόλις το 55% των συμμετεχόντων συνέδεσε την ψηφιακή κακοποίηση με πιθανές οικονομικές επιπτώσεις, ενώ μόνο το 51% αναγνώρισε ότι τέτοιες συμπεριφορές μπορούν να κλιμακωθούν ακόμη και σε περιστατικά σωματικής βίας στον πραγματικό κόσμο.
Η ψυχολογική πίεση παραμένει η συχνότερη συνέπεια. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, το 79% των θυμάτων ανέφερε ότι βίωσε άγχος, τραύμα ή συμπτώματα κατάθλιψης, ενώ το 73% δήλωσε ότι επηρεάστηκε αρνητικά η κοινωνική του ζωή και η εικόνα που έχει για τον εαυτό του.
Οι συνέπειες δεν περιορίζονται στον ψηφιακό κόσμο
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η ψηφιακή κακοποίηση αλλάζει ουσιαστικά τη συμπεριφορά των θυμάτων.
Το 42% δήλωσε ότι έγινε πιο επιφυλακτικό στις διαδικτυακές του δραστηριότητες, ενώ το 17% περιόρισε σημαντικά την παρουσία του στο διαδίκτυο. Παράλληλα, το 11% απομακρύνθηκε από φίλους ή συγγενείς, περίπου 1 στους 10 έβαλε τέλος σε μια προσωπική σχέση, ενώ σε πιο ακραίες περιπτώσεις το 4% έχασε ή εγκατέλειψε τη δουλειά του και το 3% διέκοψε τις σπουδές του.
Ένα ακόμη εύρημα που προκαλεί προβληματισμό είναι ότι σχεδόν δύο στους πέντε ανθρώπους που υπέστησαν ψηφιακή κακοποίηση δεν ζήτησαν ποτέ βοήθεια, όχι επειδή υποτίμησαν το πρόβλημα, αλλά επειδή δεν γνώριζαν πού να απευθυνθούν. Αυτό αναδεικνύει την ανάγκη για καλύτερη ενημέρωση και ευκολότερη πρόσβαση σε δομές υποστήριξης.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η ψηφιακή κακοποίηση μπορεί να περιλαμβάνει παρακολούθηση, παρενόχληση, εκφοβισμό, δημοσιοποίηση προσωπικών δεδομένων, έλεγχο μέσω τεχνολογικών μέσων ή ακόμη και τη χρήση εφαρμογών για τον περιορισμό της ελευθερίας του θύματος. Πρόκειται για μορφές βίας που συχνά περνούν απαρατήρητες μέχρι να εμφανιστούν οι σοβαρές συνέπειες.
Η ενημέρωση είναι το πρώτο βήμα προστασίας
Η έρευνα της Kaspersky καταλήγει σε ένα σαφές συμπέρασμα: η ψηφιακή κακοποίηση είναι πραγματική κακοποίηση και οι επιπτώσεις της δεν περιορίζονται στον ψηφιακό κόσμο.
Καθώς όλο και μεγαλύτερο μέρος της καθημερινότητάς μας μεταφέρεται στο διαδίκτυο, η ανάγκη για εκπαίδευση γύρω από την ψηφιακή ασφάλεια γίνεται πιο επιτακτική από ποτέ. Η αναγνώριση των πρώτων ενδείξεων, η προστασία των προσωπικών δεδομένων και η άμεση αναζήτηση βοήθειας μπορούν να αποτρέψουν την κλιμάκωση τέτοιων περιστατικών.
Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι η ψηφιακή βία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κάτι «λιγότερο σοβαρό» επειδή συμβαίνει πίσω από μια οθόνη. Αντίθετα, μπορεί να επηρεάσει βαθιά την ψυχική υγεία, τις κοινωνικές σχέσεις και την επαγγελματική πορεία ενός ανθρώπου, αφήνοντας επιπτώσεις που διαρκούν για μεγάλο χρονικό διάστημα.
