Με λίγα λόγια
- Μεγάλη διεθνής μελέτη συνέδεσε την αυξημένη χρήση οθονών με χαμηλότερες σχολικές επιδόσεις, πιο αδύναμη γλωσσική ανάπτυξη και περισσότερες συναισθηματικές δυσκολίες.
- Η έρευνα εξέτασε στοιχεία από περίπου 2,8 εκατομμύρια παιδιά και εφήβους σε 64 χώρες, αλλά δεν κατέληξε σε ένα κοινό ημερήσιο όριο για όλες τις ηλικίες.
- Δεν μετρά μόνο η διάρκεια. Σημασία έχουν το περιεχόμενο, η ηλικία του παιδιού και όσα παραμερίζονται, όπως ο ύπνος, το παιχνίδι και η επαφή με άλλους ανθρώπους.
Μια από τις μεγαλύτερες αναλύσεις για τη χρήση οθονών από παιδιά επαναφέρει ένα ερώτημα που απασχολεί πολλές οικογένειες: πόση ώρα μπροστά σε κινητό, tablet, τηλεόραση ή υπολογιστή είναι υπερβολική;
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Pediatrics και συγκέντρωσε τα αποτελέσματα 23 παλαιότερων μεγάλων αναλύσεων. Συνολικά κάλυψε περίπου 2,8 εκατομμύρια παιδιά και εφήβους έως 18 ετών από 64 χώρες.
Οι ερευνητές εξέτασαν διαφορετικές μορφές χρήσης, από παιχνίδια και κοινωνικά δίκτυα μέχρι streaming και βιντεοκλήσεις. Το γενικό συμπέρασμα ήταν ότι ο περισσότερος χρόνος οθόνης συνδεόταν με λιγότερο θετικά αποτελέσματα σε αρκετούς τομείς της ανάπτυξης, χωρίς αυτό να ισχύει για κάθε παιδί ή για κάθε δραστηριότητα.
Τι έδειξε η μελέτη
Η μεγαλύτερη χρήση οθονών συνδέθηκε με χαμηλότερη συνολική σχολική επίδοση και ασθενέστερη ανάπτυξη της γλώσσας. Παρατηρήθηκαν επίσης περισσότερα συμπτώματα άγχους ή χαμηλής διάθεσης, προβλήματα συμπεριφοράς και δυσκολίες στις σχέσεις με συνομηλίκους.
Δεν εμφανίστηκε, πάντως, ξεκάθαρη σχέση με τις επιδόσεις στα μαθηματικά, στην ανάγνωση και στις φυσικές επιστήμες ξεχωριστά. Οι ερευνητές σημείωσαν ότι αυτά τα μαθήματα είχαν μελετηθεί λιγότερο, επομένως δεν υπάρχουν αρκετά δεδομένα για ασφαλές συμπέρασμα.
Παρά το τεράστιο δείγμα, η μελέτη δεν απέδειξε ότι οι οθόνες προκαλούν άμεσα αυτά τα προβλήματα. Ένα παιδί που ήδη δυσκολεύεται συναισθηματικά μπορεί να περνά περισσότερο χρόνο σε μια συσκευή. Παράλληλα, το οικογενειακό περιβάλλον, η οικονομική κατάσταση και ο τρόπος ανατροφής μπορεί να επηρεάζουν τόσο τη χρήση της οθόνης όσο και την ανάπτυξή του.
Υπάρχει συγκεκριμένο όριο ωρών;
Η συγκεκριμένη έρευνα δεν δίνει έναν αριθμό που να ισχύει για όλα τα παιδιά. Δεν καταλήγει, για παράδειγμα, ότι μετά από δύο ή τρεις ώρες αρχίζει αυτόματα η βλάβη. Η ηλικία, το περιεχόμενο και ο τρόπος χρήσης αλλάζουν σημαντικά την εικόνα.
Μία ώρα εκπαιδευτικού περιεχομένου μαζί με τον γονέα δεν είναι ίδια με μία ώρα ασταμάτητης περιήγησης στα κοινωνικά δίκτυα. Προηγούμενες μελέτες έχουν συνδέσει το ποιοτικό εκπαιδευτικό υλικό και την κοινή παρακολούθηση με τον γονέα με καλύτερη γλωσσική ανάπτυξη.
Για αυτό το βασικό ερώτημα δεν είναι μόνο «πόσες ώρες;», αλλά και «τι κάνει το παιδί στην οθόνη;». Εξίσου σημαντικό είναι τι αφήνει στην άκρη. Αν η χρήση περιορίζει τον ύπνο, τη σωματική δραστηριότητα, το διάβασμα, το ελεύθερο παιχνίδι και την επικοινωνία με την οικογένεια, τότε υπάρχει λόγος να μπουν σαφέστερα όρια.
Η λύση, λοιπόν, δεν είναι απαραίτητα η πλήρης απαγόρευση. Χρειάζεται ισορροπία, κατάλληλο περιεχόμενο και συμμετοχή του γονέα, ιδιαίτερα στις μικρότερες ηλικίες.
