Ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια στην ιστορία της Γης φαίνεται πως λύνεται. Νέα διεθνής έρευνα αποκάλυψε με πολύ μεγαλύτερη βεβαιότητα τη σύσταση του αστεροειδούς που έπεσε στον πλανήτη μας πριν από περίπου 66 εκατομμύρια χρόνια, προκαλώντας την εξαφάνιση των μη πτηνών δεινοσαύρων και περίπου του 75% όλων των ειδών. Χάρη σε προηγμένες αναλύσεις ισοτόπων νικελίου, οι ερευνητές κατέληξαν ότι ο διαστημικός βράχος ήταν πιθανότατα ένας εξαιρετικά σπάνιος CO ανθρακούχος χονδρίτης, ένας από τους αρχαιότερους τύπους μετεωριτών του Ηλιακού Συστήματος.
Ο αστεροειδής δημιούργησε τον γιγαντιαίο κρατήρα Chicxulub στη χερσόνησο Γιουκατάν του Μεξικού, απελευθερώνοντας ενέργεια δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερη από τις ισχυρότερες πυρηνικές βόμβες που έχει κατασκευάσει ποτέ ο άνθρωπος. Η σύγκρουση εκτόξευσε τεράστιες ποσότητες σκόνης και λιωμένων πετρωμάτων στην ατμόσφαιρα, μπλοκάροντας το ηλιακό φως και προκαλώντας μια μακρά περίοδο παγκόσμιας ψύξης που κατέρρευσε τα οικοσυστήματα της Γης.
Η νέα μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Science Advances, δεν αλλάζει τη βασική θεωρία για την εξαφάνιση των δεινοσαύρων, αλλά προσφέρει την πιο ακριβή μέχρι σήμερα εικόνα για το ίδιο το αντικείμενο που άλλαξε την πορεία της ζωής στον πλανήτη.
Πώς οι επιστήμονες αναγνώρισαν τον «δολοφόνο» των δεινοσαύρων
Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετώπιζαν οι γεωλόγοι ήταν ότι σχεδόν ολόκληρος ο αστεροειδής εξαϋλώθηκε τη στιγμή της πρόσκρουσης.
Οι ερευνητές στράφηκαν σε ένα εξαιρετικά λεπτό στρώμα ιζημάτων που υπάρχει σε ολόκληρο τον κόσμο και σχηματίστηκε ακριβώς τη στιγμή της πρόσκρουσης. Μέσα σε αυτό το στρώμα διατηρούνται μικροσκοπικά ίχνη του ίδιου του αστεροειδούς.
Χρησιμοποιώντας αναλύσεις υψηλής ακρίβειας στα ισότοπα του νικελίου, η επιστημονική ομάδα συνέκρινε το χημικό «αποτύπωμα» αυτών των δειγμάτων με γνωστές κατηγορίες μετεωριτών. Το αποτέλεσμα έδειξε ότι ο υπεύθυνος της καταστροφής ήταν πιθανότατα ένας CO ανθρακούχος χονδρίτης, μια εξαιρετικά σπάνια υποκατηγορία ανθρακούχων χονδριτών που αποτελεί μόλις ένα μικρό ποσοστό των μετεωριτών που φτάνουν σήμερα στη Γη.
Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτοί οι μετεωρίτες περιέχουν λιγότερο θείο και άλλα πτητικά στοιχεία από ό,τι πίστευαν προηγουμένως οι επιστήμονες. Αυτό σημαίνει πως ο κύριος παράγοντας της μαζικής εξαφάνισης πιθανότατα δεν ήταν τα αέρια που απελευθερώθηκαν από τον ίδιο τον αστεροειδή, αλλά η τεράστια ποσότητα σκόνης και θραυσμάτων που εκτοξεύτηκε στην ατμόσφαιρα και εμπόδισε την ηλιακή ακτινοβολία να φτάσει στην επιφάνεια της Γης.
Τι σημαίνει αυτή η ανακάλυψη για την επιστήμη
Η αναγνώριση της ακριβούς κατηγορίας του αστεροειδούς βοηθά τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα όχι μόνο το γεγονός της μαζικής εξαφάνισης, αλλά και τη δυναμική του ίδιου του Ηλιακού Συστήματος.
Προηγούμενες έρευνες είχαν ήδη δείξει ότι ο αστεροειδής πιθανότατα προήλθε από τις εξωτερικές περιοχές του Ηλιακού Συστήματος, πέρα από την τροχιά του Δία. Η νέα ανάλυση ενισχύει αυτό το σενάριο και περιορίζει ακόμη περισσότερο την πιθανή προέλευσή του.
Παράλληλα, η ανακάλυψη προσφέρει νέα δεδομένα για τον τρόπο με τον οποίο σπάνια ουράνια σώματα μπορούν να μεταφερθούν από τις εξωτερικές περιοχές του Ηλιακού Συστήματος προς την εσωτερική ζώνη όπου βρίσκεται η Γη. Τα στοιχεία αυτά χρησιμοποιούνται και στα σύγχρονα μοντέλα πλανητικής άμυνας, τα οποία επιχειρούν να υπολογίσουν πόσο συχνά μπορεί να εμφανιστούν μεγάλα επικίνδυνα αντικείμενα κοντά στον πλανήτη μας.
Παρότι η πιθανότητα σύγκρουσης της Γης με έναν αντίστοιχο αστεροειδή θεωρείται εξαιρετικά μικρή σε ανθρώπινη χρονική κλίμακα, η νέα έρευνα αποδεικνύει ότι ακόμη και ένα εξαιρετικά σπάνιο αντικείμενο μπορεί να αλλάξει για πάντα την ιστορία ενός ολόκληρου πλανήτη. Και χάρη στις σύγχρονες γεωχημικές τεχνικές, οι επιστήμονες μπορούν πλέον να ανασυνθέσουν με εντυπωσιακή ακρίβεια γεγονότα που συνέβησαν δεκάδες εκατομμύρια χρόνια πριν.
