Σε μια αποφασιστική κίνηση για την προστασία της νεολαίας, τα Υπουργεία Υγείας και Ψηφιακής Διακυβέρνησης προχωρούν στην εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου ψηφιακού πλαισίου που στοχεύει να θέσει ένα ουσιαστικό «στοπ» στην πρόσβαση των ανηλίκων σε προϊόντα αλκοόλ, καπνού και άτμισης.
Με τη χρήση τριών νέων ψηφιακών εφαρμογών, οι οποίες υλοποιούνται σε συνέχεια του νόμου 5216/2025, η Πολιτεία επιστρατεύει την τεχνολογία ως βασικό εργαλείο ελέγχου και διαφάνειας, καλύπτοντας τόσο το φυσικό όσο και το ηλεκτρονικό περιβάλλον.
1. Alto.gov.gr: Το ψηφιακό μητρώο νομιμότητας
Ο πρώτος άξονας της παρέμβασης είναι η δημιουργία του Ψηφιακού Μητρώου Ελέγχου Προϊόντων «alto.gov.gr».
- Υποχρέωση Εγγραφής: Όλες οι επιχειρήσεις που πωλούν προϊόντα καπνού, αλκοόλ και μη καπνικά προϊόντα (όπως τα προϊόντα άτμισης) πρέπει να εγγραφούν στο Μητρώο έως τις 31 Ιανουαρίου 2026.
- Ψηφιακό Σήμα: Με την εγγραφή, εκδίδεται ένα έγγραφο με QR code, το οποίο πιστοποιεί τη νομιμότητα της επιχείρησης.
- Ενίσχυση Ελέγχων: Οι αρμόδιες αρχές θα σκανάρουν αυτόν τον κωδικό κατά τους επιτόπιους ελέγχους. Η πώληση των εν λόγω προϊόντων από μη εγγεγραμμένες επιχειρήσεις θα απαγορεύεται, με αυστηρές κυρώσεις που φτάνουν μέχρι και την ανάκληση της άδειας.
2. Events.gov.gr: Διαφάνεια στις εκδηλώσεις με ανηλίκους
Το δεύτερο ψηφιακό εργαλείο είναι η πλατφόρμα «events.gov.gr», ένα ψηφιακό μητρώο για την αναγγελία ιδιωτικών εκδηλώσεων με συμμετοχή ανηλίκων σε χώρους όπου, υπό κανονικές συνθήκες, η είσοδος απαγορεύεται (π.χ. νυχτερινά κέντρα).
Μέσω της πλατφόρμας:
- Οι ιδιοκτήτες δηλώνουν την εκδήλωση.
- Οι διοργανωτές (π.χ. σχολεία, φροντιστήρια) την αποδέχονται ηλεκτρονικά.
- Δημιουργείται ένα ιδιωτικό συμφωνητικό με QR code, το οποίο αποθηκεύεται στις «Θυρίδες Πολίτη» και στο Gov.gr Wallet, εξασφαλίζοντας τη νομιμότητα και τη διαφάνεια σε μια μέχρι πρότινος «γκρίζα ζώνη».
3. Age Verification: Το Ηλικιακό «Φράγμα» σε φυσικό και ψηφιακό περιβάλλον
Η τρίτη καινοτομία είναι ο Μηχανισμός Επαλήθευσης Ηλικίας μέσω του Gov.gr Wallet και του Kids Wallet, ο οποίος υιοθετεί την ευρωπαϊκή τεχνική προσέγγιση για το age verification, με έμφαση στην προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Προστασία Δεδομένων: Τα συστήματα λαμβάνουν μόνο την πληροφορία εάν ο χρήστης είναι πάνω ή κάτω από ένα καθορισμένο ηλικιακό όριο, χωρίς να αποκαλύπτονται πλήρη στοιχεία ταυτότητας.
- Σε Καταστήματα Λιανικής: Ο πωλητής επιλέγει την απαιτούμενη ηλικία, εμφανίζεται ένα QR code, ο υποψήφιος αγοραστής το σκανάρει μέσω του Wallet του και το σύστημα δίνει άμεσα πράσινη ή κόκκινη σήμανση για την επιτρεπτή πώληση.
- Σε Διαδικτυακά Καταστήματα: Ο πολίτης σκανάρει το QR code στην ιστοσελίδα, και η πλατφόρμα δέχεται την πληροφορία της ηλικίας για να εγκρίνει ή να απορρίψει την αγορά προϊόντων με περιορισμό ηλικίας.
Η πολιτική δήλωση
Όπως τόνισαν οι αρμόδιοι Υπουργοί στην παρουσίαση, τα νέα ψηφιακά εργαλεία δεν είναι απλά γραφειοκρατικές διαδικασίες, αλλά «εργαλεία που θα σώσουν τις ζωές των παιδιών μας». Η τεχνολογία, όταν χρησιμοποιείται με σχέδιο, λειτουργεί ως «ασπίδα» απέναντι σε κινδύνους, υποστηρίζοντας την ευθύνη των γονέων και της κοινωνίας για την προστασία των ανηλίκων.
