Η ινδική κυβέρνηση ακύρωσε μια οδηγία που υποχρέωνε τους κατασκευαστές smartphones, όπως η Apple και η Samsung, να εγκαταστήσουν μια κρατική εφαρμογή ασφαλείας σε όλες τις νέες συσκευές.
Η απόφαση αυτή πάρθηκε την Τετάρτη, μόλις δύο ημέρες μετά την έκδοση της αρχικής εντολής, έπειτα από ένα κύμα οξείας κριτικής από την αντιπολίτευση και οργανώσεις προστασίας της ιδιωτικότητας. Ο φόβος ήταν ότι η εφαρμογή, με την ονομασία “Sanchar Saathi”, αποτελούσε μια κρυφή προσπάθεια για “παρακολούθηση των πολιτών” μέσω των κινητών τους τηλεφώνων.
Το Υπουργείο Επικοινωνιών της Ινδίας επιβεβαίωσε την ανατροπή, δηλώνοντας ότι «η κυβέρνηση αποφάσισε να μην καταστήσει την προ-εγκατάσταση υποχρεωτική για τους κατασκευαστές κινητών τηλεφώνων».
Το σχέδιο που προκάλεσε σάλο
Η αρχική εντολή, η οποία δόθηκε ιδιωτικά στους κατασκευαστές τηλεφώνων και διέρρευσε στα ινδικά μέσα ενημέρωσης, ζητούσε την προ-εγκατάσταση της εφαρμογής σε όλα τα νέα τηλέφωνα εντός 90 ημερών, αλλά και σε παλαιότερες συσκευές μέσω ενημερώσεων λογισμικού. Το πιο σημαντικό, η εντολή απαιτούσε οι λειτουργίες της εφαρμογής να μην μπορούν να «απενεργοποιηθούν ή να περιοριστούν» από τον χρήστη, ένα σημείο που αμέσως σήμανε συναγερμό.
Σύγκριση με το Pegasus και «εργαλείο κατασκοπείας»
Η αντίδραση ήταν άμεση και σφοδρή. Κόμματα της αντιπολίτευσης χαρακτήρισαν την εφαρμογή ως “εφαρμογή κατασκοπείας” και έκαναν ευθείες συγκρίσεις με το λογισμικό υποκλοπών Pegasus της ισραηλινής εταιρείας NSO Group.
Πολιτικοί της αντιπολίτευσης τόνισαν ότι οι πολίτες έχουν δικαίωμα στην ιδιωτικότητα και ότι η κίνηση αυτή αποτελεί παραβίαση των βασικών δικαιωμάτων. Ακόμη και ψηφιακοί αναλυτές εξέφρασαν τη δυσπιστία τους, σημειώνοντας ότι μόνο η δήλωση της κυβέρνησης για καλή πρόθεση «δεν είναι επαρκής για να εμπνεύσει εμπιστοσύνη».
Η οργάνωση “Internet for Freedom” δήλωσε ότι η υποχρεωτική εφαρμογή μετατρέπει κάθε smartphone που πωλείται στην Ινδία σε «δοχείο για κρατικά επιβαλλόμενο λογισμικό», το οποίο ο χρήστης δεν μπορεί να αρνηθεί ή να αφαιρέσει, καθώς θα χρειαζόταν πρόσβαση σε επίπεδο συστήματος (root access).
Η Κυβερνητική υπεράσπιση της εφαρμογής
Παρά την ακύρωση της υποχρεωτικής εγκατάστασης, η κυβέρνηση επέμεινε στην καλή πρόθεση πίσω από το “Sanchar Saathi”, το οποίο στα Χίντι σημαίνει “Συνεργάτης Επικοινωνίας”. Υποστήριξε ότι ο σκοπός της εφαρμογής ήταν να «παρέχει πρόσβαση στην κυβερνοασφάλεια σε όλους τους πολίτες» και να είναι ένα «ασφαλές και καθαρά βοηθητικό» εργαλείο. Σύμφωνα με την κυβέρνηση, η εφαρμογή:
- Επιτρέπει στους χρήστες να εντοπίζουν, να μπλοκάρουν και να ανακτούν χαμένα ή κλεμμένα smartphones χρησιμοποιώντας τον μοναδικό αριθμό IMEI.
- Επιτρέπει στους πολίτες να ελέγχουν πόσες μοναδικές συνδέσεις κινητής τηλεφωνίας είναι καταχωρημένες στο όνομά τους, βοηθώντας τους να αναγνωρίζουν και να απενεργοποιούν δόλιους αριθμούς.
- Προσφέρει εργαλεία για την αναφορά ύποπτων δόλιων κλήσεων.
Η κυβέρνηση τόνισε ότι η εφαρμογή έχει ήδη κατέβει 14 εκατομμύρια φορές και έχει βοηθήσει στον εντοπισμό 2,6 εκατομμυρίων χαμένων/κλεμμένων τηλεφώνων και στην αποσύνδεση πάνω από 4 εκατομμύρια δόλιων συνδέσεων.
Ωστόσο, οι αναλυτές επισήμαναν ότι το πραγματικό πρόβλημα δεν ήταν η καλοσύνη της κυβέρνησης, αλλά η έλλειψη σαφήνειας σχετικά με τα δεδομένα στα οποία θα είχε πρόσβαση η εφαρμογή και ποιοι κατώτεροι ή μεσαίου επιπέδου αξιωματούχοι θα μπορούσαν να έχουν αυτή την πρόσβαση.
Το μέλλον της εφαρμογής εν μέσω ανησυχιών
Ενώ η υποχρεωτική προ-εγκατάσταση ακυρώθηκε, η εφαρμογή “Sanchar Saathi” παραμένει διαθέσιμη για όποιον επιθυμεί να την κατεβάσει. Η κυβερνητική υπαναχώρηση θεωρείται νίκη των ψηφιακών δικαιωμάτων και της ιδιωτικότητας στην Ινδία, μια χώρα με περισσότερους από 1,2 δισεκατομμύρια χρήστες κινητών τηλεφώνων. Το περιστατικό αυτό υπογραμμίζει την αυξανόμενη ευαισθησία των πολιτών και των οργανώσεων απέναντι σε οποιαδήποτε κυβερνητική κίνηση που θα μπορούσε να υπονομεύσει το δικαίωμα τους στην ιδιωτική ζωή.
