Η κλιματική αλλαγή δεν είναι πλέον μια μελλοντική απειλή, αλλά μια πραγματικότητα που χτυπά την πόρτα των καφεπαραγωγών. Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση της ομάδας Climate Central, οι 25 χώρες που αποτελούν τη λεγόμενη «Ζώνη του Κόκκου» (Bean Belt) βιώνουν πλέον 47 επιπλέον ημέρες ακραίας ζέστης ετησίως λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Η κατάσταση είναι ακόμα πιο δραματική για τους πέντε κορυφαίους παραγωγούς (Βραζιλία, Βιετνάμ, Κολομβία, Αιθιοπία και Ινδονησία), οι οποίοι καλύπτουν το 75% της παγκόσμιας ζήτησης, καθώς εκεί οι ημέρες με θερμοκρασίες άνω των 30°C έχουν αυξηθεί κατά 57 κατά μέσο όρο.
Αυτές οι υψηλές θερμοκρασίες είναι καταστροφικές για τα ευαίσθητα φυτά του καφέ. Η ποικιλία Arabica, που αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας κατανάλωσης, είναι ιδιαίτερα ευάλωτη, καθώς οτιδήποτε πάνω από τους 30 βαθμούς Κελσίου θεωρείται τοξικό για την ανάπτυξή της. Ακόμα και η πιο ανθεκτική ποικιλία Robusta δυσκολεύεται σε τέτοιες συνθήκες. Η ζέστη δεν μειώνει μόνο την ποσότητα της παραγωγής, αλλά υποβαθμίζει και την ποιότητα του κόκκου, κάνοντάς τον μικρότερο και λιγότερο γευστικό, ενώ ταυτόχρονα ευνοεί την εξάπλωση ασθενειών και παρασίτων.
Από τις φυτείες στο ράφι: Ο αντίκτυπος στην τσέπη μας
Η μείωση της προσφοράς λόγω των καιρικών φαινομένων έχει ήδη αρχίσει να μετακυλίεται στους καταναλωτές. Οι τιμές του καφέ έχουν σημειώσει σημαντική άνοδο τα τελευταία χρόνια, με την ξηρασία στη Βραζιλία και τις πλημμύρες σε άλλες περιοχές να παίζουν καθοριστικό ρόλο. Σύμφωνα με την έκθεση, οι τιμές του Arabica και του Robusta σχεδόν διπλασιάστηκαν την περίοδο 2023-2025, φτάνοντας σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα προσαρμογής, όπως η φύτευση δέντρων για σκίαση (agroforestry) και η ανάπτυξη πιο ανθεκτικών ποικιλιών, το κόστος του καθημερινού μας καφέ θα συνεχίσει να αυξάνεται.
Επιπλέον, πολλές παραδοσιακές περιοχές καλλιέργειας ενδέχεται να γίνουν εντελώς ακατάλληλες μέχρι το 2050, αναγκάζοντας την παραγωγή να μετακινηθεί σε μεγαλύτερα υψόμετρα, γεγονός που θα επιφέρει νέες περιβαλλοντικές και οικονομικές προκλήσεις.
