Η διαστημική κούρσα περνά σε μια σαφώς πιο επικίνδυνη φάση, καθώς η Κίνα κατηγορεί ανοιχτά το Starlink της SpaceX ότι απειλεί την ασφάλεια και τη σταθερότητα στο διάστημα. Σε παρέμβασή της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, το Πεκίνο προειδοποίησε πως η μαζική ανάπτυξη χιλιάδων εμπορικών δορυφόρων σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη δημιουργεί συνθήκες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν ακόμη και σε ατυχήματα με ανθρώπινες απώλειες.
Η παρέμβαση αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου το Starlink επεκτείνεται με πρωτοφανή ρυθμό, προσφέροντας δορυφορικό internet σε δεκάδες χώρες και παίζοντας κρίσιμο ρόλο όχι μόνο σε πολιτικές, αλλά και σε στρατιωτικές επικοινωνίες. Για την Κίνα, όμως, αυτή η τεχνολογική κυριαρχία δεν αποτελεί απλώς ζήτημα καινοτομίας, αλλά θέμα εθνικής και διαστημικής ασφάλειας.
Το Πεκίνο υποστηρίζει ότι η ανεξέλεγκτη αύξηση δορυφόρων σε χαμηλή τροχιά δημιουργεί ένα περιβάλλον υψηλού ρίσκου, όπου ένα μεμονωμένο περιστατικό θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές συγκρούσεις. Σε ένα τέτοιο σενάριο, ολόκληρες τροχιές θα μπορούσαν να καταστούν μη λειτουργικές, με συνέπειες που θα διαρκέσουν δεκαετίες.
Γιατί η Κίνα θεωρεί το Starlink σοβαρή απειλή
Σύμφωνα με την κινεζική αντιπροσωπεία στον ΟΗΕ, η βασική ανησυχία αφορά τη μαζική συγκέντρωση δορυφόρων σε χαμηλή τροχιά. Το Starlink διαθέτει ήδη χιλιάδες ενεργούς δορυφόρους και σχεδιάζει την εκτόξευση δεκάδων χιλιάδων ακόμη τα επόμενα χρόνια. Αυτό, όπως τονίζει η Κίνα, αυξάνει δραματικά την πιθανότητα συγκρούσεων, τόσο με άλλους δορυφόρους όσο και με επανδρωμένες διαστημικές αποστολές.
Η Κίνα υπενθύμισε περιστατικά του 2021, όταν ο κινεζικός διαστημικός σταθμός αναγκάστηκε να πραγματοποιήσει ελιγμούς αποφυγής λόγω εγγύτητας με δορυφόρους Starlink. Τέτοια γεγονότα, σύμφωνα με τους Κινέζους αξιωματούχους, αποδεικνύουν ότι το σημερινό σύστημα διαχείρισης της διαστημικής κυκλοφορίας δεν επαρκεί για να εγγυηθεί την ασφάλεια όλων.
Πέρα από το τεχνικό σκέλος, το Πεκίνο εξέφρασε έντονες πολιτικο-στρατηγικές ανησυχίες. Υποστηρίζει ότι εμπορικά δίκτυα όπως το Starlink μπορούν να χρησιμοποιηθούν για στρατιωτικές εφαρμογές ή για δραστηριότητες που παρακάμπτουν την κυριαρχία κρατών. Με αυτόν τον τρόπο, μια ιδιωτική τεχνολογική υποδομή μετατρέπεται – κατά την άποψή της – σε παράγοντα γεωπολιτικής αστάθειας.
Η ανησυχία αυτή δεν είναι τυχαία. Το Starlink έχει ήδη αποδείξει τη στρατηγική του αξία σε σύγχρονες συγκρούσεις, γεγονός που ενισχύει τον φόβο ότι τέτοιες υποδομές μπορούν να επηρεάσουν ισορροπίες ισχύος σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η απάντηση της SpaceX και τι διακυβεύεται για το μέλλον του διαστήματος
Αν και η SpaceX δεν απάντησε άμεσα στις δηλώσεις της Κίνας στον ΟΗΕ, η εταιρεία έχει προχωρήσει σε κινήσεις που δείχνουν ότι αναγνωρίζει το πρόβλημα. Συγκεκριμένα, έχει ανακοινώσει σχέδια για τη μεταφορά χιλιάδων δορυφόρων σε χαμηλότερες τροχιές, ώστε να μειωθεί ο χρόνος παραμονής τους στο διάστημα και να περιοριστεί ο κίνδυνος δημιουργίας διαστημικών σκουπιδιών.
Επισήμως, η απόφαση αυτή παρουσιάζεται ως τεχνική βελτίωση. Ωστόσο, αρκετοί αναλυτές τη βλέπουν και ως έμμεση απάντηση στις διεθνείς πιέσεις που ασκούνται προς την εταιρεία. Η πραγματικότητα είναι ότι η αντιπαράθεση γύρω από το Starlink δεν αφορά μόνο την ασφάλεια πτήσεων στο διάστημα, αλλά και τον έλεγχο κρίσιμων παγκόσμιων υποδομών επικοινωνίας.
Την ίδια στιγμή, η Κίνα προχωρά στην ανάπτυξη των δικών της δορυφορικών δικτύων, επιδιώκοντας να μειώσει την εξάρτησή της από αμερικανικές τεχνολογίες και να διασφαλίσει ισχυρή παρουσία στο διαστημικό οικοσύστημα. Αυτό καθιστά σαφές ότι η διαμάχη έχει έντονα στοιχεία τεχνολογικού και γεωπολιτικού ανταγωνισμού.
Η δημόσια προειδοποίηση της Κίνας ανοίγει τον δρόμο για μια ευρύτερη διεθνή συζήτηση γύρω από τη ρύθμιση των εμπορικών δορυφόρων. Καθώς όλο και περισσότερες εταιρείες εκτοξεύουν μαζικά συστήματα σε χαμηλή τροχιά, η ανάγκη για σαφείς και δεσμευτικούς κανόνες γίνεται επιτακτική.
Χωρίς ένα κοινά αποδεκτό πλαίσιο, το διάστημα κινδυνεύει να μετατραπεί σε έναν ανεξέλεγκτο «αυτοκινητόδρομο», όπου ένα σοβαρό ατύχημα θα μπορούσε να προκαλέσει αλυσιδωτές συγκρούσεις και να αποκλείσει ολόκληρες τροχιές για δεκαετίες. Η σύγκρουση Κίνας–Starlink ίσως αποτελέσει το πρώτο μεγάλο τεστ για το πώς η ανθρωπότητα θα διαχειριστεί το κοινό της μέλλον πέρα από την ατμόσφαιρα.
