Η νόσος Αλτσχάιμερ δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικό προνόμιο των ανθρώπων, καθώς οι επιστήμονες διαπιστώνουν ότι το Σύνδρομο Γνωστικής Δυσλειτουργίας (CCD) πλήττει ένα τεράστιο ποσοστό ηλικιωμένων σκύλων. Η κατανόηση αυτής της κατάστασης είναι κρίσιμη, καθώς οι ομοιότητες στις εγκεφαλικές αλλοιώσεις μεταξύ των δύο ειδών ανοίγουν νέους δρόμους τόσο για την κτηνιατρική όσο και για την ανθρώπινη ιατρική.
Τι είναι το σύνδρομο γνωστικής δυσλειτουργίας (CCD);
Το CCD, γνωστό και ως «γεροντική άνοια των σκύλων», είναι μια προοδευτική νευροεκφυλιστική νόσος που σχετίζεται άμεσα με τη γήρανση του εγκεφάλου. Όπως και στον άνθρωπο, προκαλείται από τη συσσώρευση πλακών βήτα-αμυλοειδούς και τη μείωση της ροής του αίματος στον εγκέφαλο, οδηγώντας σε σταδιακή απώλεια των νευρώνων. Τα στατιστικά στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: περίπου το 28% των σκύλων ηλικίας 11-12 ετών εμφανίζει συμπτώματα, ενώ το ποσοστό αυτό αγγίζει το 68% για σκύλους άνω των 15 ετών.
Τα κύρια συμπτώματα (Ακρωνύμιο DISHAAL)
Οι κτηνίατροι χρησιμοποιούν συχνά το ακρωνύμιο DISHAAL για να βοηθήσουν τους κηδεμόνες να αναγνωρίσουν τα σημάδια, τα οποία συχνά παρερμηνεύονται ως απλή «γεροντική παραξενιά»:
- Disorientation (Αποπροσανατολισμός): Ο σκύλος χάνεται σε οικείους χώρους, κολλάει σε γωνίες ή πίσω από έπιπλα και δεν ξέρει πώς να βγει.
- Interactions (Αλληλεπιδράσεις): Αλλαγή στη συμπεριφορά προς την οικογένεια, όπως μειωμένος ενθουσιασμός ή ακόμα και αδικαιολόγητη επιθετικότητα.
- Sleep/wake cycles (Κύκλοι ύπνου): Ο σκύλος μένει ξύπνιος και ανήσυχος τη νύχτα (συχνά γαβγίζοντας στο κενό) και κοιμάται υπερβολικά την ημέρα.
- House soiling (Ακαθαρσία στο σπίτι): Ένας εκπαιδευμένος σκύλος αρχίζει να λερώνει μέσα στο σπίτι, ξεχνώντας τη συνήθεια της βόλτας.
- Activity (Δραστηριότητα): Μειωμένο ενδιαφέρον για παιχνίδι ή βόλτες, ή αντίθετα, επαναλαμβανόμενες κινήσεις χωρίς σκοπό.
- Anxiety (Άγχος): Αυξημένος φόβος για θορύβους, απομόνωση ή νέα περιβάλλοντα.
- Learning/Memory (Μάθηση/Μνήμη): Αδυναμία εκτέλεσης παλιών εντολών ή δυσκολία στην εκμάθηση νέων πραγμάτων.
Πρόληψη και διαχείριση της νόσου
Αν και δεν υπάρχει οριστική θεραπεία, η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα ζωής του κατοικίδιου. Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει ειδικές δίαιτες πλούσιες σε αντιοξειδωτικά και ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, καθώς και συμπληρώματα όπως η βιταμίνη Β12 και το φολικό οξύ. Επιπλέον, η πνευματική διέγερση μέσω διαδραστικών παιχνιδιών και η διατήρηση μιας σταθερής καθημερινής ρουτίνας βοηθούν τον εγκέφαλο να παραμείνει ενεργός για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, μειώνοντας το στρες του ζώου.
Η αναγνώριση ότι ο ηλικιωμένος σκύλος μας αντιμετωπίζει μια πραγματική παθολογική κατάσταση και όχι απλά τα γηρατειά, μας επιτρέπει να του προσφέρουμε τη φροντίδα και την υπομονή που χρειάζεται. Η επιστήμη πλέον αντιμετωπίζει τον σκύλο ως ένα εξαιρετικό μοντέλο μελέτης για το Αλτσχάιμερ, ελπίζοντας ότι οι λύσεις που αναπτύσσονται για τα κατοικίδια θα βοηθήσουν μελλοντικά και τους ανθρώπους.
